Monstera dziurawa (Monstera deliciosa) może przez lata rosnąć w mieszkaniu, tworząc duże, głęboko powcinane liście i pędy wymagające z czasem stabilnej podpory. Do prawidłowego wzrostu potrzebuje jasnego stanowiska, przepuszczalnego podłoża, temperatury pokojowej oraz podlewania dostosowanego do tempa wysychania ziemi.
W tekście znajdziesz wymagania monstery dotyczące światła, podłoża, podlewania, temperatury, nawożenia i przesadzania oraz instrukcję jej rozmnażania. Dowiesz się też, jak rozpoznać przyczyny żółknięcia i brązowienia liści, gnicia korzeni oraz obecność wciornastków, przędziorków i wełnowców.
Charakterystyka monstery dziurawej
Wygląd
Monstera dziurawa tworzy duże, sercowate liście osadzone na długich ogonkach. Młode liście mają pełną blaszkę, bez otworów i głębokich wcięć. Charakterystyczne perforacje pojawiają się na kolejnych, dojrzalszych liściach. W uprawie domowej monstera może dorastać do 2-3 m wysokości, jeśli ma przestrzeń do wzrostu i podporę.
Z pędów wyrastają korzenie powietrzne, którymi monstera w naturalnym środowisku przyczepia się do pni drzew. W mieszkaniu mogą opierać się na paliku lub innej podporze, a część z nich z czasem osiąga znaczną długość. Pokrój monstery zmienia się w miarę wzrostu – młody egzemplarz zajmuje niewiele miejsca, natomiast kilkuletni może mieć długie pędy, rozbudowany system korzeni powietrznych i szeroko rozłożone liście.
Przeczytaj także: Monstera variegata – wszystko o białej monsterze
Pochodzenie
Monstera dziurawa pochodzi z wilgotnych lasów tropikalnych Ameryki Środkowej. Jej naturalny zasięg obejmuje południową część Meksyku i Gwatemalę. Współcześnie występuje poza tym obszarem w wielu regionach o klimacie tropikalnym, gdzie została wprowadzona przez człowieka i miejscami rośnie poza uprawą.
W naturalnym środowisku monstera rozwija się pod osłoną drzew i wspina się po ich pniach w kierunku wyższych partii lasu. Długie pędy przytwierdzają się do podpory za pomocą korzeni powietrznych. Drzewo służy monsterze jako konstrukcja do wspinania – roślina nie jest pasożytem i nie pobiera z niego substancji odżywczych.
Środowisko monstery charakteryzuje się wysoką temperaturą, dużą wilgotnością powietrza oraz światłem filtrowanym przez korony drzew. Wraz ze wspinaniem się ku górze pędy docierają do miejsc lepiej oświetlonych, gdzie mogą rozwijać większe, silnie powcinane i perforowane liście.
Właściwości monstery
Monsterze dziurawej często przypisuje się zdolność oczyszczania powietrza z lotnych związków organicznych. Takie działanie obserwowano w badaniach prowadzonych w zamkniętych komorach laboratoryjnych. Warunki w mieszkaniu są jednak zupełnie inne – wymiana powietrza przez wentylację i wietrzenie jest wielokrotnie szybsza. Kilka monster ustawionych w pokoju nie oczyści więc powietrza w stopniu porównywalnym z wentylacją.
Ciekawą właściwością monstery dziurawej jest wytwarzanie jadalnych owoców, od których pochodzi łaciński epitet „deliciosa”. Owocostany rozwijają się po kwitnieniu i dojrzewają przez wiele miesięcy. Do spożycia nadaje się wyłącznie w pełni dojrzały miąższ. Niedojrzałe owoce zawierają kryształy szczawianu wapnia, które silnie drażnią błony śluzowe jamy ustnej i gardła.
Kryształy szczawianu wapnia występują też w zielonych częściach monstery, w tym w liściach i łodygach. Ich przegryzienie może wywołać pieczenie, ból i obrzęk błon śluzowych. Z tego powodu liście i pędy monstery nie nadają się do spożycia.
Pielęgnacja i uprawa monstery
Doniczka
Monstera dziurawa potrzebuje doniczki z otworami odpływowymi w dnie, przez które po podlaniu wypłynie nadmiar wody. Jeśli stoi w osłonce, po podlaniu trzeba sprawdzić jej dno i wylać zgromadzoną wodę. Korzenie pozostające przez dłuższy czas w mokrym podłożu mają ograniczony dostęp do tlenu i są bardziej narażone na gnicie.
Doniczka nie powinna być znacznie większa od bryły korzeniowej. Podczas przesadzania monstery można przejść do pojemnika o średnicy większej o około 2-5 cm. Umieszczenie niewielkiej rośliny w bardzo dużej donicy zwiększa ilość podłoża zatrzymującego wodę, przez co środkowa i dolna część bryły wysychają wolniej.
Przy starszych monsterach trzeba uwzględnić również ciężar pędów, liści i podpory. Cięższa donica ceramiczna lub stabilna doniczka umieszczona w masywnej osłonce ogranicza ryzyko przewrócenia rozrośniętego okazu. Palik lub podporę najlepiej umieścić w doniczce podczas przesadzania, kiedy można ustawić ją blisko pędu bez przypadkowego uszkadzania dużej liczby korzeni.
Ziemia
Monstera deliciosa najlepiej rośnie w luźnym, przepuszczalnym podłożu, które zatrzymuje część wilgoci, lecz po podlaniu nie pozostaje długo zbite i mokre. Korzenie potrzebują dostępu do powietrza, dlatego sama drobna ziemia uniwersalna może z czasem stać się zbyt zwarta, szczególnie po wielu cyklach podlewania.
Mieszankę można przygotować z ziemi do roślin zielonych lub włókna kokosowego, kory sosnowej oraz perlitu albo pumeksu. Przykładowe proporcje to 40% ziemi lub podłoża kokosowego, 30% kory i 30% perlitu bądź pumeksu. Przy bardzo drobnym podłożu można zwiększyć udział kory i składników mineralnych, natomiast w mieszkaniu, w którym ziemia wysycha bardzo szybko, pozostawić większy udział części zatrzymującej wodę.
Podłoże dla monstery może mieć lekko kwaśny lub zbliżony do obojętnego odczyn, około pH 5,5-7,0. Po podlaniu woda powinna swobodnie przesiąknąć przez całą bryłę i wypłynąć otworami w dnie doniczki. Jeśli ziemia przez wiele dni pozostaje ciężka, lepka i mokra, zawiera za mało grubszych frakcji napowietrzających korzenie.
Przeczytaj także: Jakie podłoże do monstery jest najlepsze?
Podlewanie
Monsterę najlepiej podlewać dopiero wtedy, gdy górne 3-5 cm podłoża wyraźnie przeschną. Wilgotność najlepiej sprawdzić palcem lub drewnianym patyczkiem wsuniętym kilka centymetrów w ziemię. Sam suchy wierzch nie oznacza jeszcze, że cała bryła korzeniowa potrzebuje wody – w dużej donicy jej środkowa część może pozostawać wilgotna znacznie dłużej.
Podczas jednego podlewania zwilż całą bryłę korzeniową, aż woda zacznie wypływać otworami w dnie doniczki. Po kilku minutach opróżnij podstawkę lub osłonkę. Małe porcje wody podawane często zwilżają głównie górną warstwę ziemi, podczas gdy część korzeni położonych głębiej pozostaje sucha.
Nie trzymaj się sztywnego kalendarza podlewania. Latem podłoże może przeschnąć w ciągu kilku dni, natomiast zimą ten sam proces może trwać 2-3 tygodnie. Tempo wysychania zmienia się wraz z temperaturą, ilością światła, wielkością doniczki i składem podłoża. Przy niższej temperaturze i mniejszej ilości światła monstera zużywa mniej wody, dlatego kolejne podlewanie wykonuje się później niż podczas intensywnego wzrostu.
Przeczytaj także: Jak często podlewać monsterę?
Nasłonecznienie
Monstera dziurawa potrzebuje jasnego stanowiska z dużą ilością rozproszonego światła. W mieszkaniu można ustawić ją przy oknie wschodnim lub zachodnim, a przy oknie południowym odsunąć od szyby albo osłonić lekką firaną. Odległość od okna trzeba oceniać także na podstawie wielkości przeszklenia i tego, czy światło zasłaniają drzewa, balkon lub sąsiedni budynek.
Łagodne słońce rano lub późnym popołudniem monstera zwykle toleruje, zwłaszcza jeśli była do niego stopniowo przyzwyczajana. Kilka godzin mocnego letniego słońca padającego na liście przez szybę może natomiast powodować jasne, później brązowiejące uszkodzenia blaszki. Roślinę przenoszoną z ciemniejszego miejsca bliżej słonecznego okna najlepiej przesuwać stopniowo przez 1-2 tygodnie.
Przy niedoborze światła monstera rośnie wolniej, wydłuża międzywęźla i tworzy mniejsze liście z mniejszą liczbą wcięć oraz otworów. Sam brak perforacji na młodych liściach jest jednak naturalny – pojawiają się one wraz z dojrzewaniem monstery. Jeżeli nowe liście przez dłuższy czas pozostają wyraźnie mniejsze, a pęd wyciąga się w stronę okna, roślinę można przestawić bliżej źródła światła.
Temperatura
Odpowiednia temperatura dla monstery dziurawej wynosi 18-27°C. W takim zakresie może aktywnie rosnąć przez większą część roku, dlatego typowe warunki panujące w mieszkaniu zwykle jej odpowiadają. W cieplejszym pomieszczeniu podłoże wysycha szybciej, więc jego wilgotność trzeba kontrolować częściej.
Spadek temperatury poniżej 15°C wyraźnie spowalnia wzrost, a dłuższe wychłodzenie może prowadzić do uszkodzeń liści i korzeni. Szczególnie niekorzystne jest połączenie chłodu z mokrym podłożem. Zimą problem może pojawić się na zimnym parapecie, gdzie bryła korzeniowa wychładza się mocniej niż powietrze w głębi pokoju.
Podczas zimowego wietrzenia liście nie powinny znajdować się w strumieniu zimnego powietrza ani dotykać mocno wychłodzonej szyby. Doniczki lepiej też nie ustawiać tuż przy grzejniku, ponieważ ciepłe, suche powietrze przyspiesza wysychanie ziemi i zwiększa utratę wody przez liście.
Przesadzanie
Najlepszym momentem na przesadzanie jest wiosna lub początek lata, gdy monstera intensywnie tworzy nowe korzenie i liście. Młode okazy mogą wymagać zmiany doniczki co 1-2 lata, natomiast starsze często pozostają w tym samym pojemniku przez 2-3 lata. Termin lepiej jednak ustalać na podstawie stanu bryły korzeniowej niż samego kalendarza.
O przesadzeniu świadczą przede wszystkim korzenie ciasno oplatające bryłę ziemi, wychodzące przez otwory w dnie lub wypełniające niemal całą doniczkę. Sygnałem może być też znacznie szybsze przesychanie ziemi niż wcześniej, jeśli warunki w pomieszczeniu się nie zmieniły.
Przed wyjęciem monstery można lekko zwilżyć ziemię, aby bryła łatwiej wysunęła się z pojemnika. Zdrowych korzeni nie trzeba rozplątywać ani przycinać. Usuwa się natomiast fragmenty miękkie, ciemnobrązowe lub rozpadające się pod naciskiem. Nową ziemią należy wypełnić przestrzeń wokół bryły bez mocnego ugniatania.
Przesadzanie to też dobry moment na zamontowanie lub wymianę podpory, ponieważ można umieścić ją w doniczce bez wciskania pomiędzy rozrośnięte korzenie. Po zakończeniu prac ziemię należy podlać, a przez pierwsze dni pozostawić monsterę na dotychczasowym stanowisku, bez nawożenia tuż po wymianie podłoża.
Nawożenie
Nawożenie najlepiej powiązać z tempem wzrostu monstery. W okresie wypuszczania nowych liści nawóz można podawać co 2-4 tygodnie, zachowując dawkę podaną przez producenta preparatu. Do monstery nadają się nawozy przeznaczone do roślin zielonych, zawierające azot, fosfor i potas oraz mikroelementy.
Od wiosny do końca lata wzrost jest zwykle szybszy ze względu na większą ilość światła. Jesienią i zimą częstotliwość nawożenia trzeba zmniejszyć lub całkowicie je przerwać, jeśli monstera przestaje tworzyć nowe liście. Roślina stojąca pod lampą doświetlającą i kontynuująca wzrost może być nawożona także zimą, lecz dawkę trzeba dostosować do rzeczywistego tempa rozwoju.
Większa ilość nawozu nie przyspieszy bezpiecznie wzrostu. Przenawożenie może prowadzić do zasolenia podłoża, uszkodzenia korzeni oraz brązowienia brzegów i końcówek liści. Biały lub żółtawy osad pojawiający się na powierzchni ziemi albo przy krawędzi doniczki może świadczyć o nagromadzeniu soli mineralnych. Podłoże można wtedy obficie przepłukać wodą, pozwalając jej swobodnie wypłynąć przez otwory w dnie.
Po przesadzeniu do świeżej, fabrycznie nawożonej ziemi z pierwszą dawką nawozu można odczekać około 4-6 tygodni. Wcześniejsze dokarmianie nie jest potrzebne, jeśli podłoże zawiera już nawóz startowy. Informację o jego obecności i okresie działania można znaleźć na opakowaniu ziemi.
Problemy, choroby, szkodniki
Żółknięcie liści
Żółte liście u monstery mogą mieć kilka przyczyn, dlatego przed zmianą pielęgnacji trzeba sprawdzić warunki, w których rośnie roślina. Najczęściej problem pojawia się przy zbyt częstym podlewaniu i stale mokrym podłożu. Korzenie pozbawione dostępu do powietrza zaczynają gorzej funkcjonować, a pierwszym widocznym objawem mogą być żółknące dolne liście.
Przy takim objawie należy sprawdzić wilgotność ziemi na kilku centymetrach głębokości. Jeśli podłoże jest mokre mimo upływu wielu dni od ostatniego podlewania, przyczyną może być zbyt ciężka mieszanka, za duża doniczka albo brak odpływu wody. W takiej sytuacji trzeba ograniczyć podlewanie i ocenić stan korzeni.
Żółknięcie pojedynczego, najstarszego liścia u rozrośniętej monstery jest naturalnym procesem. Liść, który stopniowo traci kolor, a następnie zasycha, można usunąć po całkowitym obumarciu.
Przyczyną przebarwień może być również niedobór światła, przesuszenie podłoża lub zbyt duża ilość nawozu. Liście warto obejrzeć dokładnie z obu stron – szczególnie przy ogonkach i nerwach, ponieważ część szkodników pozostawia ślady żerowania w tych miejscach.
Przeczytaj więcej: Dlaczego liście monstery żółkną?
Brązowe plamy na liściach
Brązowe plamy wymagają oceny koloru, struktury i miejsca powstawania zmian. Suche, jasnobrązowe fragmenty pojawiające się po stronie zwróconej do okna mogą świadczyć o poparzeniu słonecznym. Uszkodzona tkanka nie odzyska zielonego koloru, dlatego obserwuje się przede wszystkim, czy po odsunięciu monstery od ostrego słońca powstają nowe zmiany.
Ciemnobrązowe, miękkie lub wilgotne plamy przy jednocześnie mokrej ziemi mogą wskazywać na problemy z korzeniami. W takiej sytuacji trzeba sprawdzić, jak długo podłoże pozostaje wilgotne oraz czy w osłonce nie gromadzi się woda. Jeśli ziemia ma nieprzyjemny zapach, a korzenie są ciemne, miękkie i łatwo się rozpadają, trzeba usunąć uszkodzone fragmenty i przesadzić monsterę do świeżego podłoża.
Plamy, które stopniowo się powiększają, pojawiają się na wielu liściach lub mają żółtawą obwódkę, mogą mieć podłoże infekcyjne. Porażoną monsterę najlepiej odsunąć od pozostałych roślin, a podczas podlewania nie moczyć liści. Mocno uszkodzone blaszki można usunąć czystym, zdezynfekowanym narzędziem.
Pojedyncza brązowa plama może też powstać po złamaniu, zgnieceniu lub otarciu liścia. Jeśli zmiana pozostaje w tym samym miejscu i nie zwiększa powierzchni, zwykle jest śladem mechanicznego uszkodzenia, a nie rozwijającego się problemu.
Szkodniki - wciornastki, przędziorki, wełnowce
Wciornastki pozostawiają na liściach srebrzyste, szarawe lub brunatne ślady żerowania, a przy silnym porażeniu nowe liście mogą rozwijać się zdeformowane. Dorosłe osobniki są wąskie i mają zwykle 1-2 mm długości, dlatego łatwo je przeoczyć. Na powierzchni liści można zauważyć także drobne, ciemne punkty będące odchodami szkodników. Szczególnie dokładnie trzeba obejrzeć spód blaszki, okolice nerwów oraz rozwijające się liście. Zaatakowaną monsterę trzeba odizolować od pozostałych roślin i rozpocząć zwalczanie preparatem przeznaczonym do wciornastków. Zabieg zwykle wymaga powtórzenia zgodnie z instrukcją preparatu, ponieważ część cyklu rozwojowego wciornastków przebiega poza powierzchnią liści.
Przędziorki są bardzo drobnymi roztoczami, a jednym z najbardziej charakterystycznych objawów ich obecności jest delikatna pajęczynka widoczna przy nerwach, ogonkach i na spodniej stronie liści. Wcześniej mogą pojawić się liczne jasne punkty, które z czasem łączą się w większe, odbarwione powierzchnie. Suche i ciepłe powietrze przyspiesza rozwój wielu gatunków przędziorków. Przy wykryciu szkodników można dokładnie umyć liście, szczególnie od spodu, a następnie zastosować preparat przeznaczony do zwalczania roztoczy. Przędziorki nie są owadami, więc środek owadobójczy bez działania roztoczobójczego może ich nie zwalczyć.
Wełnowce rozpoznaje się po białych skupiskach przypominających niewielkie kłaczki waty. Najczęściej ukrywają się przy nasadach ogonków liściowych, w zagłębieniach pędów i innych trudno dostępnych miejscach. Pojedyncze osobniki można usuwać mechanicznie, lecz przez kolejne tygodnie trzeba regularnie kontrolować całą monsterę. Przy większej liczbie szkodników stosuje się preparat przeznaczony do zwalczania wełnowców, zgodnie z instrukcją na etykiecie.
Po wykryciu któregokolwiek z tych szkodników trzeba obejrzeć również rośliny stojące w pobliżu. Wciornastki, przędziorki i wełnowce mogą przenosić się między doniczkami, zanim uszkodzenia staną się wyraźnie widoczne.
Gnicie korzeni
Gnicie korzeni najczęściej rozwija się, gdy podłoże przez długi czas pozostaje mokre, a do strefy korzeni dociera zbyt mało powietrza. Ryzyko rośnie w ciężkiej, zbitej ziemi, doniczce bez otworów odpływowych lub wtedy, gdy woda regularnie pozostaje na dnie osłonki. Problem może rozwijać się przez pewien czas pod powierzchnią ziemi, zanim pojawią się zmiany na liściach.
Zdrowe korzenie monstery są jędrne i jasne, kremowe lub jasnobrązowe. Gnijące fragmenty stają się ciemnobrązowe lub czarne, miękną, a ich zewnętrzna tkanka może łatwo oddzielać się przy dotknięciu. Mokre podłoże o nieprzyjemnym, gnilnym zapachu również wskazuje, że trzeba wyjąć monsterę z doniczki i obejrzeć system korzeniowy.
Miękkie i rozpadające się korzenie trzeba odciąć czystym, zdezynfekowanym narzędziem, pozostawiając zdrową tkankę. Starą, mocno nasiąkniętą ziemię usuwa się, a monsterę sadzi w świeżym, luźnym podłożu i doniczce z odpływem. Wielkość pojemnika trzeba dopasować do bryły korzeniowej pozostałej po oczyszczeniu – po utracie dużej części korzeni zbyt obszerna doniczka będzie długo zatrzymywać wodę.
Po przesadzeniu częstotliwość podlewania ustala się według tempa przesychania ziemi, zamiast wracać do wcześniejszego harmonogramu. Kolejną porcję wody podaje się po przeschnięciu górnych kilku centymetrów podłoża. Jeśli przyczyna nie zostanie usunięta, zgnilizna może ponownie objąć pozostawione zdrowe korzenie.
Zaschnięte końcówki liści
Zasychanie samych końcówek liści najczęściej wiąże się z przesuszeniem podłoża, niską wilgotnością powietrza albo nagromadzeniem soli mineralnych w ziemi. Jeśli ziemia regularnie wysycha na całej głębokości, liście mogą tracić wodę szybciej, niż korzenie są w stanie ją uzupełnić. Problem często zaczyna się właśnie od końców i brzegów blaszki.
Przy prawidłowym podlewaniu trzeba sprawdzić warunki wokół doniczki. Gorące, suche powietrze znad grzejnika może przyspieszać wysychanie końcówek, szczególnie zimą. Przy bardzo suchej atmosferze lepszy rezultat niż okazjonalne zraszanie daje nawilżacz powietrza. Monsterze odpowiada wilgotność na poziomie około 50-60% lub wyższym, choć dobrze rośnie też w typowych warunkach domowych, jeśli pozostałe wymagania są spełnione.
Brązowe końcówki mogą pojawić się również po zbyt intensywnym nawożeniu lub zasoleniu podłoża. Białawy osad na powierzchni ziemi i krawędziach doniczki może towarzyszyć nagromadzeniu soli pochodzących z nawozów lub twardej wody. W takiej sytuacji można przepłukać podłoże większą ilością wody i ograniczyć nawożenie.
Zaschnięta tkanka nie zazieleni się ponownie. Brązową końcówkę można pozostawić albo przyciąć czystymi nożyczkami, prowadząc cięcie wzdłuż naturalnego kształtu liścia i pozostawiając niewielki fragment suchej tkanki. Jeśli kolejne liście rozwijają się bez brązowych końców, źródło problemu zostało usunięte.
Rozmnażanie monstery
Monsterę dziurawą najłatwiej rozmnożyć z sadzonki pędowej zawierającej przynajmniej jeden węzeł. To zgrubiałe miejsce na pędzie, z którego wyrastają liście, korzenie powietrzne i nowe przyrosty. Sam odcięty liść z ogonkiem może przez pewien czas zachować świeży wygląd, lecz bez fragmentu pędu z węzłem nie rozwinie nowej rośliny.
Pęd odcina się czystym, zdezynfekowanym nożem lub sekatorem około 1-2 cm poniżej węzła. Sadzonka może mieć jeden liść i jeden węzeł; obecność korzenia powietrznego ułatwia rozpoczęcie ukorzeniania, choć nie jest konieczna. Przy dłuższym pędzie można przygotować kilka sadzonek, jeśli każda zachowa własny węzeł.
Najprostszą metodą jest ukorzenianie w wodzie. Węzeł umieszcza się pod powierzchnią wody, natomiast liść i jego ogonek pozostawia nad nią. Wodę wymienia się po zmętnieniu lub pojawieniu się osadu, a naczynie ustawia w jasnym miejscu bez mocnego słońca padającego przez wiele godzin na liść. Pierwsze korzenie mogą pojawić się po kilku tygodniach, przy czym tempo zależy między innymi od temperatury i ilości światła.
Do podłoża sadzonkę można przenieść, gdy wytworzy kilka korzeni o długości około 5-10 cm, najlepiej z widocznymi rozgałęzieniami. Ziemia przez pierwsze tygodnie powinna pozostawać lekko wilgotna, ponieważ korzenie rozwinięte w wodzie potrzebują czasu na przystosowanie się do podłoża. Doniczka powinna mieć otwory odpływowe i rozmiar dopasowany do niewielkiego jeszcze systemu korzeniowego.
Monsterę można ukorzeniać także od razu w luźnym podłożu, mchu torfowcu, perlicie lub ich mieszance. W takim przypadku trudniej obserwować rozwój korzeni, dlatego szczególnie łatwo przesadzić z ilością wody. Pojawienie się nowego przyrostu z węzła jest sygnałem, że sadzonka rozpoczęła dalszy rozwój.
Ciekawostki
Korzenie chwytne
Długie korzenie wyrastające z pędów są naturalną częścią budowy monstery, a ich pojawienie się nie świadczy o problemach z rośliną. W środowisku tropikalnym korzenie powietrzne przytwierdzają pędy do pni i innych powierzchni, po których monstera wspina się ku górze. U starszych okazów mogą osiągać znaczną długość i z czasem drewnieć.
W mieszkaniu korzenie powietrzne można skierować w stronę podpory albo wprowadzić do podłoża w doniczce, jeśli ich długość na to pozwala. Przy podporze pokrytej wilgotnym mchem część korzeni może wrastać w jej powierzchnię. Suche paliki kokosowe służą przede wszystkim jako konstrukcja, do której pęd można przymocować.
Korzeni powietrznych nie trzeba usuwać. Jeśli pojedyncze korzenie przeszkadzają lub wyrastają daleko poza doniczkę, można je skrócić czystym, zdezynfekowanym narzędziem. Usunięcie kilku z nich zwykle nie szkodzi zdrowej, dobrze ukorzenionej monsterze, jednak masowe wycinanie korzeni powietrznych jest zbędne.
Czy monstera jest bezpieczna dla zwierząt?
Monstera dziurawa nie powinna znajdować się w zasięgu psów i kotów, które podgryzają rośliny. Jej liście i pędy zawierają nierozpuszczalne kryształy szczawianu wapnia. Po rozgryzieniu tkanki kryształy podrażniają błony śluzowe jamy ustnej, języka i gardła.
Po zjedzeniu fragmentu monstery u zwierzęcia mogą wystąpić intensywne ślinienie, pieczenie i obrzęk jamy ustnej, trudności z przełykaniem oraz wymioty. Kot lub pies może też pocierać pysk łapą i odmawiać jedzenia z powodu bólu. Objawy zwykle pojawiają się szybko po pogryzieniu liścia lub pędu.
Jeśli zwierzę ugryzło monsterę, trzeba usunąć z pyska pozostałości rośliny i skontaktować się z lekarzem weterynarii, szczególnie przy nasilonym ślinieniu, wymiotach, obrzęku lub trudnościach z przełykaniem. Przy problemach z oddychaniem potrzebna jest pilna pomoc weterynaryjna.
W domu z kotem lub psem podgryzającym liście najbezpieczniej ustawić monsterę w miejscu całkowicie niedostępnym dla zwierzęcia. Samo postawienie dużej doniczki na podłodze nie zabezpiecza rośliny przed ciekawskim kotem ani młodym psem.
Przeczytaj także: Czy monstera jest trująca?
Do jakich wnętrz pasuje monstera?
Duże, głęboko powcinane liście sprawiają, że monstera dobrze prezentuje się we wnętrzach z prostym wyposażeniem i naturalnymi materiałami. Można zestawić ją z drewnem, rattanem, wikliną, ceramiką czy tkaninami o wyraźnej fakturze. Pasuje do aranżacji w stylu boho, urban jungle, skandynawskim, minimalistycznym oraz nowoczesnym.
Przy planowaniu miejsca trzeba uwzględnić docelowe rozmiary rośliny. Starsza monstera może osiągnąć 2-3 m wysokości i zajmować ponad 1 m szerokości, szczególnie gdy pędy są prowadzone na dużej podporze. Niewielka przestrzeń pomiędzy meblami szybko może okazać się zbyt ciasna. Rozłożyste liście powinny mieć miejsce na swobodny rozwój bez ciągłego ocierania o ścianę, zasłony czy przechodzące osoby.
Duży okaz może stać bezpośrednio na podłodze w salonie, sypialni, gabinecie lub przestronnym holu, o ile dociera tam wystarczająca ilość światła. Mniejsze monstery można ustawić na stoliku, kwietniku lub komodzie. Przy wyborze miejsca pierwszeństwo powinny mieć wymagania rośliny – ciemny narożnik oddalony od okna może dobrze wyglądać na zdjęciu aranżacji, lecz nie zapewni monsterze ilości światła potrzebnej do utrzymania zwartego wzrostu i tworzenia dużych liści.
Cena monstery
Cena monstery dziurawej zależy przede wszystkim od wielkości rośliny, liczby liści, ich dojrzałości oraz odmiany. Niewielkie sadzonki klasycznej zielonej monstery można kupić za około 20-40 zł, natomiast większe okazy kosztują zwykle 50-150 zł. Za rozrośniętą monsterę z dużymi, mocno powcinanymi liśćmi i podporą można zapłacić kilkaset złotych.
Wyższe ceny osiągają odmiany z jasnymi przebarwieniami liści. Monstera „Variegata” oraz „Thai Constellation” mogą kosztować od kilkudziesięciu do kilkuset złotych, zależnie od wielkości, liczby liści i wybarwienia. Ceny takich monster zmieniają się znacznie szybciej niż ceny klasycznej zielonej formy.
Przed zakupem obejrzyj liście z obu stron, szczególnie wzdłuż nerwów, przy ogonkach i na młodych przyrostach. Srebrzyste przebarwienia, drobne czarne punkty, pajęczynki lub białe skupiska mogą świadczyć o obecności szkodników. Korzenie widoczne przez otwory w dnie powinny być jędrne, bez miękkich, ciemnych fragmentów i zapachu gnijącej tkanki.
