Bigos do kwiatów to mieszanka podłoża przeznaczona dla roślin doniczkowych, które wymagają dobrze napowietrzonej i lekkiej ziemi. Powstaje z połączenia kilku składników organicznych i mineralnych, dzięki czemu zapewnia odpowiednie warunki do rozwoju systemu korzeniowego oraz ogranicza ryzyko przelania. Tego typu podłoże znajduje zastosowanie przede wszystkim w uprawie gatunków tropikalnych, wrażliwych na zbitą strukturę i zastój wilgoci. Jeśli chcesz dowiedzieć się, z czego dokładnie składa się bigos, jak go przygotować i które rośliny go potrzebują – znajdziesz tu wszystkie potrzebne informacje.
Czym jest bigos do kwiatów i do czego służy takie podłoże?
Określenie „bigos do kwiatów” funkcjonuje potocznie i odnosi się do specjalistycznego podłoża przeznaczonego głównie do uprawy roślin doniczkowych o wymaganiach co do przepuszczalności i struktury gleby. To mieszanina kilku składników, z których każdy pełni inną funkcję – od zatrzymywania wilgoci, przez poprawę drenażu, aż po zapewnienie odpowiedniego dostępu powietrza do korzeni.
Ziemia typu bigos różni się od gotowych, uniwersalnych podłoży tym, że zawiera znacznie więcej frakcji rozluźniających. Nie jest to produkt standaryzowany – jego skład bywa modyfikowany w zależności od potrzeb roślin, które mają w nim rosnąć. Mimo to bigos zachowuje wspólne cechy: jest lekki, porowaty, przewiewny, a przy tym odpowiednio wilgotny. Takie właściwości sprawiają, że korzenie roślin mają więcej przestrzeni i nie są narażone na zastoje wody, które często prowadzą do gnicia.
Podłoże bigos znajduje zastosowanie przede wszystkim w uprawie roślin doniczkowych o rozbudowanym systemie korzeniowym, wrażliwym na przelanie lub zbyt ciężką ziemię. Dobrze przygotowany bigos pozwala zbliżyć warunki uprawy do tych, które rośliny znają ze środowiska naturalnego – szczególnie w przypadku roślin epifitycznych i tropikalnych.
Jakie rośliny lubią ziemię typu bigos?
Bigos do kwiatów sprawdza się najlepiej w przypadku gatunków, które w naturze rosną w środowiskach przewiewnych, o wysokiej wilgotności i lekkim podłożu. Dotyczy to przede wszystkim roślin tropikalnych, często występujących jako epifity lub półepifity. Ich system korzeniowy nie toleruje zbitej ziemi, a nadmiar wody przy braku dostępu powietrza prowadzi do szybkiego rozwoju chorób grzybowych.
Rośliny, które dobrze reagują na podłoże typu bigos:
- Monstera – zarówno deliciosa, jak i inne odmiany, mają silne korzenie powietrzne, które potrzebują przestrzeni i dobrej cyrkulacji powietrza.
- Filodendrony – szczególnie odmiany pnące i rozrastające się szeroko.
- Epipremnum – rośnie intensywnie, jeśli ma zapewnione lekkie, wilgotne, ale nieprzelane podłoże.
- Syngonium – delikatne korzenie źle znoszą ciężką ziemię.
- Aglaonema – wymaga stabilnej wilgoci bez zastoju wody.
- Maranta i Kalatea – potrzebują podłoża, które trzyma wilgoć, ale nie jest mokre.
- Alokazja – bardzo wrażliwa na przelanie, bigos znacząco poprawia warunki uprawy.
- Hoja – mimo że to sukulent, preferuje dobrze napowietrzone mieszanki.
- Peperomia – podobnie jak hoya, wymaga luźnej struktury w strefie korzeniowej.
Z czego składa się ziemia bigos i jakie proporcje są najlepsze?
Nie ma jednego uniwersalnego składu bigosu, ale pewne komponenty pojawiają się w każdej dobrej mieszance. Każdy z nich pełni określoną funkcję – od zatrzymywania wilgoci po poprawę napowietrzenia i drenażu. Najważniejsze jest utrzymanie równowagi między frakcją organiczną a rozluźniającą.
Najczęściej stosowane składniki w ziemi typu bigos:
- Ziemia uniwersalna – stanowi bazę mieszanki i odpowiada za zatrzymywanie składników odżywczych.
- Włókno kokosowe lub chipsy kokosowe – poprawiają strukturę, zwiększają przewiewność i utrzymują wilgoć.
- Keramzyt – rozluźnia podłoże, chroni korzenie przed przelaniem.
- Perlit lub wermikulit – odpowiada za napowietrzenie i odprowadzenie nadmiaru wody.
- Torf (kwaśny lub odkwaszony) – zwiększa chłonność wodną, stabilizuje pH.
- Kora sosnowa lub kokosowa – im drobniejsza frakcja, tym lepiej integruje się z resztą podłoża.
- Kompost lub biohumus – naturalne źródło substancji odżywczych.
- Węgiel aktywny – zapobiega rozwojowi pleśni i grzybów, szczególnie w wilgotnym środowisku.
Przykładowe proporcje bigosu do kwiatów:
- 60% ziemia uniwersalna
- 10% włókno kokosowe lub chipsy kokosowe
- 10% keramzyt
- 10% perlit lub wermikulit
- 10% kompost lub biohumus
W wersji bardziej przewiewnej – np. do monstery lub filodendronów – można zmniejszyć ilość ziemi do 40%, zwiększając udział frakcji rozluźniających, takich jak kokos, keramzyt czy kora.
Najważniejsze, by struktura mieszanki była sypka, sprężysta i nie zbijała się po podlaniu. Po ściśnięciu w dłoni bigos powinien się rozsypywać, ale pozostać lekko wilgotny.
Jak zrobić bigos do kwiatów samodzielnie krok po kroku?
Przygotowanie własnego bigosu do roślin nie wymaga specjalistycznego sprzętu ani trudno dostępnych składników. Ważne jest zachowanie odpowiednich proporcji i dobór materiałów zgodnych z wymaganiami konkretnych gatunków. Poniżej przykład uniwersalnej mieszanki, która sprawdzi się przy większości roślin tropikalnych uprawianych w domu.
Krok po kroku:
- Przygotuj składniki – potrzebna będzie ziemia uniwersalna, chipsy kokosowe lub włókno kokosowe, keramzyt, perlit, kompost lub biohumus. Opcjonalnie można dodać kory sosnowej i odrobinę węgla aktywnego.
- Odmierz proporcje – klasyczna wersja bigosu to:
• 60% ziemi uniwersalnej
• 10% chipsów kokosowych
• 10% keramzytu
• 10% perlitu
• 10% kompostu lub biohumusu - Wymieszaj dokładnie składniki – najlepiej w dużym pojemniku lub wiadrze. Mieszanka powinna być jednorodna i luźna. Nie należy ugniatać jej podczas mieszania.
- Sprawdź strukturę podłoża – po ściśnięciu dłonią nie może tworzyć zwartej bryły. Jeśli mieszanka jest zbyt zbita, dodaj perlitu. Jeśli przesadnie sypka i sucha – dołóż włókna kokosowego lub torfu.
- Zużyj od razu lub przechowuj – gotowy bigos można zużyć od razu lub przesypać do szczelnego pojemnika i przechowywać w suchym miejscu przez kilka tygodni.
Gdzie kupić i ile kosztuje gotowy bigos do roślin?
Gotowy bigos do roślin można znaleźć w sklepach ogrodniczych, marketach budowlanych oraz w wyspecjalizowanych sklepach internetowych. W przeciwieństwie do uniwersalnych ziemi ogrodowych, bigos występuje najczęściej jako mieszanka opisana jako „podłoże do monster”, „ziemia typu bigos”, „podłoże przewiewne” lub „mieszanka do roślin tropikalnych”.
Popularne miejsca, gdzie można kupić bigos do kwiatów:
- Castorama – dostępne są gotowe mieszanki pod nazwami typu „podłoże do roślin zielonych” lub „ziemia do monstery”, w opakowaniach 5–10 litrów.
- OBI – często oferuje gotowe bigosy jako podłoże uniwersalne z dodatkami poprawiającymi strukturę, np. perlit, włókno kokosowe.
- Sklepy internetowe i ogrodnicze – wiele marek oferuje autorskie mieszanki, często opatrzone nazwą „bigos” lub opisem zbliżonym do jego właściwości.
Ceny gotowego bigosu:
- Opakowanie 3–5 litrów – około 15–30 zł
- Opakowanie 10–15 litrów – około 30–60 zł
- Większe worki (20–30 litrów) – dostępne rzadziej, cena zależy od producenta i jakości składników
Warto zwrócić uwagę na skład podany na opakowaniu. Gotowy bigos powinien zawierać co najmniej dwa rozluźniacze, np. perlit i chipsy kokosowe, a także nie być przesadnie wilgotny. W przypadku większej liczby roślin doniczkowych opłaca się przygotować mieszankę samodzielnie – zakup pojedynczych składników często wychodzi taniej i pozwala na kontrolę jakości.
