Syngonium znane również pod nazwą zroślicha to roślina, która zdobyła popularność dzięki dużej liczbie odmian i łatwości w uprawie. Można ją spotkać w mieszkaniach, biurach i przestrzeniach komercyjnych. Dobrze rośnie w warunkach domowych, nie wymaga skomplikowanej pielęgnacji, a jednocześnie oferuje duże zróżnicowanie kształtów i kolorów liści.
W tym opracowaniu znajdziesz szczegółowe informacje na temat wyglądu i pochodzenia syngonium, opis odmian – od najczęściej spotykanych po rzadkie formy kolekcjonerskie – oraz praktyczne wskazówki dotyczące uprawy, pielęgnacji i rozmnażania. Osobna część poświęcona jest najczęstszym problemom, chorobom i szkodnikom. Na końcu znajduje się podsumowanie dotyczące cen syngonium w sprzedaży detalicznej.
Charakterystyka syngonium
Wygląd
Młode liście syngonium mają zazwyczaj kształt sercowaty, natomiast u starszych okazów mogą się wykształcać bardziej strzałkowate formy. Kolorystyka syngonium jest bardzo zróżnicowana. W zależności od odmiany spotkać można liście w różnych odcieniach zieleni, kremu, różu, a nawet czerwieni. Wierzchnia strona liści bywa połyskująca, co dodaje roślinie elegancji. Syngonium ma pnący lub płożący charakter wzrostu, dlatego świetnie sprawdza się zarówno w doniczkach stojących, jak i w wiszących osłonkach czy na palikach.
Pochodzenie
Naturalnym środowiskiem syngonium są tropikalne lasy Ameryki Środkowej i Południowej. Roślina pochodzi głównie z terenów Meksyku, Gwatemali, Kostaryki, a także Kolumbii i Brazylii. W naturze syngonium rośnie jako roślina pnąca lub pełzająca, często wspinająca się po drzewach dzięki korzeniom powietrznym. Wilgotne i ciepłe warunki tropików wpłynęły na wymagania uprawowe tej rośliny w warunkach domowych.
Właściwości i zastosowanie syngonium
Syngonium uprawiane w warunkach domowych wpływa na poprawę jakości powietrza. Roślina pomaga usuwać z otoczenia substancje chemiczne, takie jak formaldehyd, benzen i toluen. Ze względu na pnący charakter wzrostu nadaje się do prowadzenia przy palikach kokosowych lub siatkach. Można je także uprawiać w wiszących doniczkach, gdzie tworzy zwisające kompozycje.
Odmiany syngonium
Syngonium występuje w wielu odmianach różniących się kolorem liści, kształtem blaszki i tempem wzrostu. W sprzedaży dostępne są zarówno popularne formy, łatwe w uprawie, jak i rzadziej spotykane warianty kolekcjonerskie. Poniżej znajduje się przegląd najczęściej uprawianych odmian wraz z opisem ich cech charakterystycznych.
Syngonium podophyllum
Syngonium podophyllum to najbardziej znany i rozpowszechniony gatunek w uprawie domowej. Roślina tworzy zielone liście, które u młodych roślin są sercowate, a z czasem stają się bardziej wyraźnie strzałkowate. W uprawie domowej rzadko przekracza 1–1,5 metra wysokości, chociaż w naturalnym środowisku może dorastać do kilku metrów. Wytwarza korzenie powietrzne, które umożliwiają wspinanie się po podporach. Preferuje jasne stanowiska z rozproszonym światłem i umiarkowane podlewanie.
Syngonium 'White Butterfly'
’White Butterfly’ to jedna z popularniejszych odmian syngonium, ceniona za jasnozielone liście z wyraźnym, kremowobiałym środkiem. Liście mają strzałkowaty kształt i delikatne unerwienie. W miarę starzenia się rośliny kontrast między bielą a zielenią może się zmniejszać. Odmiana ta dobrze sprawdza się w miejscach o umiarkowanym oświetleniu i jest stosunkowo odporna na okresowe błędy w podlewaniu.
Syngonium 'Neon Robusta'
’Neon Robusta’ wyróżnia się intensywnie różowym odcieniem liści, który może przechodzić w łososiowy lub lekko miedziany kolor w zależności od warunków uprawy. Młode liście mają bardziej nasyconą barwę, natomiast starsze egzemplarze mogą mieć delikatniejsze wybarwienie. Odmiana ta potrzebuje jasnego, rozproszonego światła, aby zachować intensywność kolorów.
Syngonium 'Pixie'
’Pixie’ to kompaktowa odmiana syngonium, osiągająca niewielkie rozmiary, zwykle do 30 centymetrów wysokości. Liście są małe, jasnozielone z kremowymi przebarwieniami w centrum. Dzięki powolnemu wzrostowi i zwartemu pokrojowi 'Pixie’ jest często wybierane do uprawy w małych doniczkach lub jako roślina do terrariów.
Syngonium 'Red Arrow'
’Red Arrow’ wyróżnia się ciemnozielonymi, matowymi liśćmi o bordowym spodzie. W przeciwieństwie do wielu innych odmian, ta roślina preferuje nieco bardziej zacienione stanowiska, które podkreślają intensywność koloru spodniej strony liści. Liście są wąskie i wydłużone, o wyraźnie strzałkowatym kształcie.
Syngonium 'Strawberry Ice'
’Strawberry Ice’ to odmiana kolekcjonerska, ceniona za zmienne wybarwienie liści. Na jednym liściu mogą pojawiać się plamy w odcieniach bieli, zieleni i różu. Uwarunkowania świetlne, wilgotność i temperatura wpływają na intensywność kolorów. Roślina wymaga stabilnych warunków uprawy i jest wrażliwa na wahania temperatury.
Syngonium 'Gold Allusion'
’Gold Allusion’ posiada jasnozielone liście z złotawymi lub limonkowymi przebarwieniami w centralnej części blaszki liściowej. Unerwienie często bywa lekko różowe. Odmiana ta rośnie dość szybko i dobrze adaptuje się do różnych warunków świetlnych, jednak najlepiej wybarwia się w miejscach z jasnym, filtrowanym światłem.
Syngonium 'Auritum'
Syngonium auritum wyróżnia się dużymi, głęboko klapowanymi liśćmi. W warunkach domowych rośnie do około metra wysokości, ale wymaga odpowiedniego wsparcia w postaci palika. W naturalnym środowisku może rozwijać nawet cztery wyraźne klapy na każdym liściu. Roślina najlepiej rośnie w miejscach o podwyższonej wilgotności powietrza.
Syngonium 'Frosted Heart'
’Frosted Heart’ ma liście o srebrzystozielonym odcieniu z matowym, lekko „przyprószonym” wyglądem. Odmiana ta jest mniej popularna w handlu, ale ceniona za nietypowy kolor liści. Wymaga jasnych miejsc bez bezpośredniego nasłonecznienia, regularnego podlewania i stabilnej wilgotności powietrza.
Syngonium 'Mojito'
’Mojito’ to odmiana, która charakteryzuje się nieregularnym wzorem plam w odcieniach zieleni i kremu na liściach. Każdy liść ma inny układ kolorystyczny, dlatego każda roślina jest unikatowa. Intensywność marmurkowania zależy od warunków uprawy, zwłaszcza od dostępu do rozproszonego światła.
Syngonium 'Green Splash'
’Green Splash’ wyróżnia się nieregularnymi zielonymi i białymi plamami na jasnozielonym tle liści. Odmiana ta zachowuje kompaktowy pokrój i jest stosunkowo łatwa w uprawie. Dobrze reaguje na regularne podlewanie oraz umiarkowane nasłonecznienie.
Syngonium 'Orm Nak'
’Orm Nak’ to rzadka odmiana syngonium, charakteryzująca się grubymi, ciemnozielonymi liśćmi z kremowobiałymi smugami lub plamami. Rośnie wolniej niż inne odmiany i wymaga stabilnych warunków uprawy. Preferuje wysoką wilgotność i lekko kwaśne podłoże.
Rzadkie i kolekcjonerskie odmiany
Na rynku dostępne są również odmiany syngonium trudniej dostępne i poszukiwane przez kolekcjonerów. Wśród nich można wyróżnić m.in. 'Albo Variegata’, 'Pink Splash’ czy 'Milk Confetti’. Charakteryzują się one zmienną wariegacją, wymagają większej uwagi w pielęgnacji i zwykle osiągają wyższe ceny.
Pielęgnacja i uprawa syngonium
Doniczka
Syngonium najlepiej sadzić w doniczkach z otworami odpływowymi. Roślina dobrze czuje się w pojemnikach o średnicy dostosowanej do wielkości bryły korzeniowej. Przy zbyt dużej doniczce istnieje ryzyko nadmiernego zatrzymywania wody w podłożu, co może prowadzić do gnicia korzeni.
Podłoże i ziemia
Syngonium wymaga przepuszczalnego i lekkiego podłoża. Najlepiej sprawdza się mieszanka ziemi uniwersalnej z dodatkiem perlitu, włókna kokosowego lub kory sosnowej. Podłoże powinno zatrzymywać wilgoć, ale jednocześnie umożliwiać swobodny odpływ nadmiaru wody. Odpowiednie pH ziemi powinno być lekko kwaśne do obojętnego, w przedziale 5,5–7,0.
Podlewanie
Podlewanie syngonium powinno być umiarkowane. Roślina nie toleruje ani przesuszenia, ani przelania. Najlepiej podlewać ją wtedy, gdy wierzchnia warstwa podłoża przeschnie na głębokość około 2–3 centymetrów. W okresie letnim podlewanie powinno być częstsze, zimą należy je ograniczyć. Woda do podlewania powinna mieć temperaturę pokojową i być pozbawiona chloru.
Nasłonecznienie
Syngonium najlepiej rośnie w jasnych miejscach z rozproszonym światłem. Bezpośrednie promienie słoneczne mogą prowadzić do przypaleń na liściach. Zbyt ciemne stanowisko powoduje wydłużanie się pędów i utratę intensywności wybarwienia liści. Odmiany o jaśniejszych liściach potrzebują więcej światła niż te o ciemnym ulistnieniu.
Temperatura
Optymalna temperatura uprawy syngonium to 18–24°C. Roślina źle reaguje na przeciągi oraz nagłe zmiany temperatury. Zimą temperatura nie powinna spadać poniżej 15°C. W warunkach domowych syngonium dobrze znosi sezon grzewczy, ale w tym czasie wymaga podwyższonej wilgotności powietrza.
Przesadzanie
Młode egzemplarze syngonium warto przesadzać co roku wiosną. Starsze rośliny można przesadzać co 2–3 lata, kiedy korzenie zaczynają przerastać doniczkę. Nowe podłoże powinno być świeże i lekkie, a podczas przesadzania należy uważać, aby nie uszkodzić delikatnych korzeni.
Nawożenie
W okresie intensywnego wzrostu, od marca do września, syngonium należy zasilać nawozem do roślin zielonych lub nawozem o zbilansowanym składzie NPK. Nawożenie przeprowadza się co 2–4 tygodnie, stosując połowę zalecanej dawki producenta. W okresie zimowym nawożenie należy ograniczyć lub całkowicie wstrzymać.
Kwitnienie
W warunkach domowych syngonium kwitnie rzadko. Jeżeli pojawią się kwiatostany, przypominają one budową kwiaty anturium — składają się z pochwy i kolby. W uprawie domowej kwitnienie nie wpływa znacząco na kondycję rośliny. Wiele osób decyduje się na usunięcie kwiatostanów, aby roślina skupiła energię na rozwoju liści.
Problemy, choroby, szkodniki syngonium
Żółknięcie liści
Przyczyny: Najczęściej wynik nadmiaru wody w podłożu, zbyt rzadkiego przesuszania ziemi lub podlewania zimną wodą. Może też świadczyć o niedoborze składników odżywczych, zwłaszcza azotu.
Co robić: Sprawdzić wilgotność podłoża. Jeśli jest mokre, wstrzymać podlewanie i pozwolić ziemi przeschnąć. Przesadzić roślinę, jeśli podłoże jest zbite lub zaczęło pleśnieć. W sezonie wegetacyjnym warto wprowadzić umiarkowane nawożenie nawozem do roślin zielonych.
Brązowienie i zasychanie końcówek liści
Przyczyny: Zbyt suche powietrze, nieregularne podlewanie, nagłe zmiany temperatury lub zasolenie podłoża od zbyt dużej ilości nawozu.
Co robić: Podnieść wilgotność powietrza — można używać nawilżacza, postawić roślinę na podstawce z wodą i keramzytem lub zraszać liście (unikać nadmiaru). Sprawdzić częstotliwość podlewania. Jeśli była nawożona niedawno, zrobić przepłukanie podłoża dużą ilością wody.
Plamy grzybicze i bakteryjne
Przyczyny: Nadmiar wilgoci, przewlekłe przelanie, brak przewiewu wokół rośliny. Plamy mogą mieć ciemne obwódki lub wodnisty środek.
Co robić: Usunąć porażone liście. Ograniczyć podlewanie i poprawić cyrkulację powietrza. W razie potrzeby zastosować środek grzybobójczy lub bakteriobójczy (np. preparaty z miedzią lub biologiczne środki ochrony roślin).
Zbyt wolny wzrost
Przyczyny: Zbyt ciemne stanowisko, wyjałowione podłoże, brak nawożenia, zbyt niska temperatura lub zbyt ciasna doniczka.
Co robić: Przestawić roślinę w jaśniejsze miejsce. Uzupełnić nawożenie zgodnie z okresem wegetacyjnym. Sprawdzić, czy korzenie nie przerosły doniczki — jeśli tak, przesadzić roślinę do większego pojemnika z nowym podłożem.
Przędziorki
Objawy: Cienkie pajęczynki na liściach i ogonkach, małe jasne plamki na blaszkach liściowych, zasychające końcówki.
Co robić: Podnieść wilgotność powietrza, bo przędziorki rozwijają się w suchym środowisku. Dokładnie przemyć roślinę wodą z dodatkiem delikatnego mydła ogrodniczego. W razie potrzeby zastosować preparat owadobójczy, np. na bazie oleju neem lub środek kontaktowy.
Wciornastki
Objawy: Srebrzyste przebarwienia, smugi i deformacje liści. Widoczne ciemne, cienkie owady na spodzie liści.
Co robić: Izolować roślinę od innych. Usunąć mocno uszkodzone liście. Stosować preparaty systemiczne lub kontaktowe do zwalczania wciornastków. Warto też użyć żółtych tablic lepowych do monitorowania obecności szkodnika.
Wełnowce
Objawy: Białe, watowate skupiska przy nasadzie liści, ogonkach i na pędach. Roślina traci witalność, liście mogą się zwijać i opadać.
Co robić: Usunąć widoczne szkodniki mechanicznie (np. patyczkiem higienicznym). Przemyć roślinę wodą z mydłem ogrodniczym. Zastosować preparat owadobójczy przeznaczony do zwalczania wełnowców, najlepiej o działaniu systemicznym.
Rozmnażanie syngonium
Najlepszym momentem na rozmnażanie syngonium jest wiosna. Roślina wchodzi wtedy w okres aktywnego wzrostu, szybciej rozwija korzenie i lepiej reaguje na cięcie oraz przesadzanie. Zimą warunki są mniej sprzyjające — tempo wzrostu spada, a ograniczone światło i chłodniejsze powietrze mogą wydłużyć proces ukorzeniania.
Przed pobraniem sadzonek warto przygotować odpowiednie narzędzia i stanowisko. Do cięcia pędów używa się ostrego, czystego noża lub sekatora. Sadzonki można dodatkowo zanurzyć w ukorzeniaczu, który przyspiesza rozwój korzeni. Jeśli wybierzesz ukorzenianie w wodzie, naczynie powinno stać w jasnym miejscu bez bezpośredniego słońca. Po przesadzeniu młodych roślin dobrze jest chronić je przed przeciągami i nagłymi zmianami temperatury.
Rozmnażanie przez sadzonki pędowe
Najprostszy sposób rozmnażania syngonium to pobieranie sadzonek z pędów. Wybiera się zdrowy fragment pędu z co najmniej jednym węzłem, z którego wyrastają liście i korzenie powietrzne. Sadzonka powinna mieć długość około 10–15 cm. U podstawy usuwa się dolne liście, aby nie stykały się z wodą lub ziemią podczas ukorzeniania.
Rozmnażanie w wodzie – ukorzenianie w szklance z regularną wymianą wody
Sadzonki można ukorzeniać w wodzie. Należy umieścić je w przezroczystym naczyniu z wodą tak, aby zanurzony był tylko węzeł (miejsce, z którego wyrastają korzenie). Wodę trzeba wymieniać co 3–4 dni, aby zapobiec rozwojowi bakterii. Proces ukorzeniania trwa zazwyczaj od 2 do 4 tygodni. Po wytworzeniu wyraźnych, białych korzeni długości kilku centymetrów sadzonkę można przesadzić do ziemi.
Rozmnażanie w ziemi – sadzenie sadzonek bezpośrednio w lekkim podłożu
Sadzonki z węzłem można sadzić bezpośrednio do podłoża — najlepiej lekkiego i dobrze przepuszczalnego, np. mieszanki torfu, perlitu i kory. Miejsce sadzenia warto wcześniej delikatnie zwilżyć. Po posadzeniu należy dbać o stałą wilgotność podłoża, ale bez przelania. Doniczkę można przykryć przezroczystą osłonką lub folią, aby utrzymać podwyższoną wilgotność powietrza. Po kilku tygodniach powinny się rozwinąć korzenie i nowe liście.
Ciekawostki
Czy syngonium jest bezpieczne dla zwierząt?
Syngonium zawiera szczawiany wapnia, które są toksyczne dla kotów, psów i innych domowych zwierząt. Spożycie liści może wywołać podrażnienie jamy ustnej, ślinotok, trudności w przełykaniu i wymioty. Objawy pojawiają się zwykle szybko po kontakcie. Roślina powinna być trzymana poza zasięgiem zwierząt domowych, zwłaszcza tych, które mają tendencję do podgryzania liści.
Do jakich wnętrz pasuje syngonium?
Syngonium sprawdza się w mieszkaniach, biurach i przestrzeniach z umiarkowanym dostępem do naturalnego światła. Dzięki różnorodnym odmianom można dopasować je do jasnych, nowoczesnych wnętrz, jak i do bardziej klasycznych aranżacji. Roślina dobrze wygląda na półkach, komodach i kwietnikach. Może być prowadzona na paliku lub w formie zwisającej, co pozwala na różne sposoby ekspozycji w zależności od dostępnego miejsca.
Cena syngonium - ile kosztuje syngonium?
Cena syngonium zależy od odmiany, wieku rośliny i jej dostępności na rynku. Najtańsze, popularne odmiany, takie jak Syngonium podophyllum, White Butterfly czy Neon Robusta, są dostępne już od około 15–30 zł za młody egzemplarz w małej doniczce. Większe rośliny o rozbudowanym systemie korzeniowym mogą kosztować od 40 do 80 zł.
Odmiany o nietypowym wybarwieniu, np. Red Arrow, Mojito czy Strawberry Ice, zwykle osiągają ceny w przedziale 70–150 zł, w zależności od stopnia wybarwienia i kondycji rośliny.
Rzadkie i kolekcjonerskie formy, takie jak Albo Variegata, Milk Confetti czy Pink Splash, bywają znacznie droższe. Ceny sadzonek tych odmian zaczynają się od około 200 zł i mogą przekraczać 500 zł, szczególnie jeśli roślina ma silną, stabilną wariegację. W przypadku unikatowych egzemplarzy, oferowanych przez kolekcjonerów, ceny mogą być wyższe, zależnie od popytu.
