Planujesz ozdobić swój balkon roślinami, ale nie wiesz od czego zacząć? Tworzenie zielonego zakątka na balkonie powinno opierać się na wyborze odpowiednich roślin pasujących do warunków, które panują w danym miejscu. W artykule poznasz najlepsze gatunki kwiatów w zależności od tego, czy masz balkon zacieniony czy nasłoneczniony. Dowiesz się także, które rośliny radzą sobie dobrze w trudnych warunkach, takich jak wiatr czy ograniczona przestrzeń.
Jak dobrać rośliny do warunków na balkonie?
Przed wybraniem roślin na balkon warto uważnie przyjrzeć się zarówno jego wielkości, jak i specyfice otoczenia. Nie sprowadza się to wyłącznie do oceny natężenia światła słonecznego – istotny jest także kierunek, w jakim zwrócone są okna, a także siła i częstotliwość podmuchów wiatru.
Niektóre gatunki kwiatów źle znoszą zbyt silne przeciągi lub gwałtowne zmiany pogody, inne zaś doskonale adaptują się do mniej sprzyjających warunków. Istotne pozostaje również uwzględnienie poziomu wilgotności, ponieważ wiele roślin źle reaguje na przesuszone lub nadmiernie zawilgocone powietrze. Istnieją gatunki, które potrzebują głębokich donic dla rozrostu solidnego systemu korzeniowego, podczas gdy inne radzą sobie w płytszych korytkach.
Powinniśmy także zwrócić uwagę na usytuowanie balkonu i nasłonecznienie. Balkon skierowany na południe zapewni długie godziny intensywnego światła, co sprzyja gatunkom światłolubnym, takim jak pelargonie lub gazanie. W takim miejscu podłoże szybciej traci wilgoć, dlatego rośliny odporne na suszę sprawdzają się tam znacznie lepiej. Natomiast przestrzeń o wystawie północnej lub mocno zacieniona wymaga odmian, które radzą sobie przy słabszym oświetleniu. Paprocie, bluszcz czy funkie utrzymują soczystą zieleń liści bez intensywnego nasłonecznienia i nie wymagają częstego podlewania.
Warto także zastanowić się nad paletą barw i formą zieleni – jedni preferują intensywne kwitnienie i nasycone kolory, inni wolą spokój stonowanych liści. Równie ważne staje się określenie własnej gotowości do regularnej pielęgnacji. Delikatne i wrażliwe gatunki kwiatów wymagają częstszego nawożenia oraz staranniejszej opieki, natomiast bardziej odporne gatunki i wieloletnie rośliny sprawdzą się, gdy priorytetem jest łatwiejsze utrzymanie efektownej aranżacji przez dłuższy czas.
W dalszej części tekstu opiszemy kilka gatunków roślin, które możemy uprawiać na balkonie o konkretnym usytuowaniu i nasłonecznieniu.
Kwiaty na balkon słoneczny
Na balkonach o silnym nasłonecznieniu światło dociera z dużą intensywnością i przez wiele godzin w ciągu dnia. Takie warunki sprzyjają odmianom, które dobrze radzą sobie przy wysokiej temperaturze i przyspieszonym parowaniu wody z podłoża. Nie wszystkie kwiaty utrzymują nienaganny wygląd przy tak dużym nasłonecznieniu, dlatego warto zwrócić uwagę na gatunki wytrzymałe, niewymagające ciągłego cieniowania i znoszące okresowe przesuszenia. Istotne staje się również regularne nawożenie, ponieważ rośliny na silnie nasłonecznionych balkonach potrzebują składników odżywczych, aby utrzymać zdrową zieleń liści i obfite kwitnienie przez wiele tygodni. Niektóre odmiany odznaczają się grubszą warstwą woskowej kutykuli na liściach, inne tworzą mięsiste pędy lub liście magazynujące wodę.
W poniższym zestawieniu umieściliśmy gatunki znane z odporności, które z powodzeniem odnajdują się na balkonach wystawionych na mocne słońce.
Pelargonia (Pelargonium)
Pelargonie charakteryzują się intensywnymi, żywymi kolorami kwiatów – od czerwieni, przez róż, aż po biel. Mają mięsiste, lekko owłosione liście, które dobrze znoszą silne nasłonecznienie. Ich kwiaty długo utrzymują świeży wygląd, a roślina nie jest wymagająca w pielęgnacji – wystarczy regularne podlewanie i nawożenie, by cieszyć się obfitym kwitnieniem.
Sundaville (Dipladenia sanderi)
Sundaville to pnąca roślina o błyszczących, zielonych liściach i efektownych, lejkowatych kwiatach w intensywnych barwach – różu, czerwieni, bieli. Doskonale radzi sobie w pełnym słońcu, lubi ciepło i jest odporna na okresowe przesuszenie podłoża. Tworzy piękne kaskady kwiatów, nadając balkonowi egzotycznego charakteru.
Werbena (Verbena)
Werbena jest rośliną o drobnych kwiatostanach zebranych w baldachogrona, często w czerwonych, różowych i fioletowych odcieniach. Jej liście są drobne i zielone, a łodygi delikatne, ale wytrzymałe. Lubi słońce, jest odporna na suszę i kwitnie długo, zapewniając piękny efekt od wiosny aż do jesieni.
Gazania (Gazania rigens)
Gazania ma kwiaty przypominające małe słoneczka w barwach żółtych, pomarańczowych, czerwonych i różowych. Jej kwiaty zamykają się wieczorem i w pochmurne dni, ale rozkwitają pełnią barw przy ostrym słońcu. Jest odporna na suszę, co czyni ją idealną do donic na mocno nasłonecznionych balkonach.
Portulaka (Portulaca)
Portulaka to sukulent o mięsistych liściach i drobnych, kolorowych kwiatach, które otwierają się w pełnym słońcu. Doskonale znosi okresy bez deszczu, jest bardzo odporna na suszę i szybko się rozrasta. Dzięki temu stanowi świetną dekorację donic i skrzynek na słonecznych balkonach.
Rośliny na zacieniony balkon
Na balkonach gdzie bezpośrednie promienie słoneczne pojawiają się rzadko albo docierają w ograniczonym stopniu, lepiej sprawdzają się gatunki przystosowane do słabszego oświetlenia. W takich warunkach wiele roślin o delikatnych liściach i upodobaniach zbliżonych do leśnego podszytu zachowuje zdrowy wygląd, choć nie tworzy obfitych kwiatostanów. Zamiast intensywnie wybarwionych pąków pojawia się tu raczej bujne ulistnienie oraz soczysta zieleń, które wywołują uspokajający nastrój.
Ograniczone nasłonecznienie nie przyczynia się do nadmiernego wysychania podłoża, lecz wymaga staranniejszej kontroli wilgotności, ponieważ łatwo o przelanie niektórych gatunków. Umiejętny dobór roślin do zakątka pozbawionego ostrego słońca pozwala uzyskać strefę relaksu pełną subtelnych detali i naturalnego wdzięku, bez konieczności intensywnej pielęgnacji.
W poniższym zestawieniu znajdują się przykłady roślin, które dobrze radzą sobie w półcieniu lub cieniu, a ich piękno i wytrzymałość pozostają niezachwiane mimo ograniczonego dostępu do światła.
Funkia (Hosta)
Funkie to ozdobne rośliny o dużych, dekoracyjnych liściach w różnych odcieniach zieleni, często z białymi lub żółtymi obwódkami. Idealnie pasują na zacienione balkony, a ich dekoracyjne liście zachowują świeżość i kolor przez cały sezon. Nie potrzebują ostrego słońca, dzięki czemu łatwo utrzymują ładny wygląd w półcieniu.
Bluszcz (Hedera helix)
Bluszcz to pnącze o ciemnozielonych, błyszczących liściach, często o charakterystycznych klapach. Świetnie radzi sobie w cieniu i półcieniu, tworząc gęste, zielone ściany. Dobrze rośnie w donicach, nadając balkonowi naturalny, lekko dziki charakter.
Begonia bulwiasta (Begonia tuberhybrida)
Begonie bulwiaste mają mięsiste łodygi i duże kwiaty w intensywnych barwach: czerwieni, różu, bieli czy pomarańczy. Lubią miejsca półcieniste, a regularne podlewanie i ochrona przed bezpośrednim słońcem sprawią, że kwitną nieprzerwanie aż do jesieni.
Fuksja (Fuchsia)
Fuksje tworzą wiszące, dzwonkowate kwiaty w barwach różu, czerwieni, fioletu i bieli. Preferują rozproszone światło i lekki cień, a ich kwiaty są ozdobne i efektowne. Odpowiednio podlewane i nawożone, zaskoczą Cię długim kwitnieniem.
Paprocie (np. Nefrolepis)
Paprocie mają długie, pierzaste liście w odcieniach intensywnej zieleni. Są to rośliny cieniolubne, które nie potrzebują bezpośredniego słońca. Nadają balkonowi elegancki, tropikalny wygląd, a przy tym są stosunkowo łatwe w pielęgnacji.
Rośliny zwisające na balkon
Balkon udekorowany roślinami o pędach, które układają się w długie, opadające kaskady, zyskuje lekkość i niepowtarzalny charakter. Takie kompozycje sprawdzają się zwłaszcza w niewielkich przestrzeniach, ponieważ pozwalają efektywnie wykorzystać pionową płaszczyznę. W przypadku balkonów rośliny o zwieszających się pędach tworzą efektowne, zielone lub barwne kurtyny, które dodają aranżacji dynamiki i sprawiają, że przestrzeń wydaje się bardziej przytulna. Niektóre gatunki rozwijają się bujnie przy silnym słońcu, inne lepiej rosną w półcieniu, dlatego warto starannie dopasować wybór do panujących warunków.
Poniżej przedstawiamy przykłady gatunków zwisających roślin na balkon.
Surfinia (Petunia surfinia)
Surfinie to odmiana petunii charakteryzująca się długimi, zwisającymi pędami i intensywnymi kolorami kwiatów. Tworzą bujne kaskady, wypełniając przestrzeń feerią barw, od bieli, przez róż, aż po głębokie purpury. Uwielbiają słońce i regularne podlewanie.
Bakopa (Sutera cordata)
Bakopa ma drobne, białe, różowe lub niebieskawe kwiatuszki, które gęsto pokrywają zwisające pędy. Roślina ta dobrze rośnie zarówno w słońcu, jak i półcieniu, a przy odpowiednim podlewaniu i nawożeniu długo utrzymuje świeże, piękne kwiaty.
Diaskia (Diascia)
Diaskia to delikatna roślina o różowawych lub łososiowych kwiatkach, wyrastających na długich pędach. Lubi półcień i umiarkowane podlewanie. Jest subtelna i romantyczna, idealnie pasując do wiszących koszy oraz balkonowych dekoracji.
Wilec (Ipomoea)
Wilec ma sercowate liście i trąbkowate kwiaty w żywych kolorach (np. fioletowych czy różowych). To roślina pnąca, której pędy ładnie zwisają z donic. Lubi słońce i umiarkowane podlewanie, tworząc dekoracyjne, lekko egzotyczne kompozycje.
Lobelia (Lobelia erinus)
Lobelia to roślina o drobnych, niebieskich, białych lub różowych kwiatach, które tworzą gęste poduszki i zwisające kaskady. Kwitnie obficie przez całe lato, a jej delikatne kwiaty i liście wspaniale zdobią balkonowe balustrady i wiszące donice.
Rośliny odporne na wiatr i zmienne warunki pogodowe
Balkony bez naturalnej osłony często stają w obliczu kaprysów pogody. Silne podmuchy wiatru, nagłe zmiany temperatur oraz intensywne opady bez trudu niszczą delikatniejsze rośliny. W takiej sytuacji warto stawiać na gatunki o trwałej strukturze pędów, grubych liściach i silnych korzeniach. Nie bez znaczenia pozostaje również właściwy dobór donic oraz podłoża, który zapewnia stabilność i chroni przed uszkodzeniami podczas gwałtownych porywów.
Poniższe przykłady gatunków roślin dobrze sobie radzą w trudnych warunkach i nie wymagają częstych zmian, co pozwala cieszyć się efektowną zielenią przez wiele sezonów.
Lawenda (Lavandula)
Lawenda to półkrzew o wąskich, srebrzystych liściach i fioletowych kwiatostanach o charakterystycznym zapachu. Jest odporna na wiatr i suszę, a także nie wymaga intensywnego nawożenia. Idealnie pasuje na balkony o trudniejszych warunkach, wprowadzając śródziemnomorski klimat.
Trawy ozdobne (np. Rozplenica japońska – Pennisetum alopecuroides)
Trawy ozdobne tworzą delikatne, zwiewne kępy o łukowato wygiętych źdźbłach, często zakończonych puszystymi kłoskami. Są elastyczne i odporne na wiatr, nadając aranżacji lekkości i naturalnego uroku. Dobrze znoszą zmienne warunki i nie wymagają intensywnej pielęgnacji.
Kocanki (Helichrysum)
Kocanki mają srebrzystoszare, filcowate liście i niewielkie, żółte kwiaty. Są bardzo odporne na suszę i silne nasłonecznienie, a także na wiatr. Ich nietypowa barwa liści doskonale uzupełnia kolorowe kwiaty innych roślin.
Golteria (Gaultheria procumbens)
Golteria to zimozielona krzewinka o ciemnozielonych liściach i czerwonych owocach, które utrzymują się przez zimę. Jest odporna na zimno i wiatr, doskonale sprawdzi się w donicy na balkonie. Dodaje barwy także w chłodniejszych miesiącach.
Berberys (Berberis)
Berberysy – zwłaszcza niskie, karłowe odmiany – mają gęste, kolczaste pędy i kolorowe liście (od zieleni po czerwienie i purpury). Są odporne na wiatr, mrozy i suszę. Stanowią ciekawy akcent kolorystyczny oraz dobrze znoszą trudniejsze warunki atmosferyczne.
Kwiaty na balkon do korytek
Korytka balkonowe stanowią doskonałe rozwiązanie zarówno w przypadku dużych, jak i niewielkich przestrzeni. Łatwo je zawiesić na balustradzie lub umieścić na parapecie. Wybór gatunków do korytek powinien uwzględniać warunki świetlne, częstotliwość podlewania oraz wielkość pojemników. Niektóre rośliny tworzą bujne kwiatostany, inne cieszą oko subtelnymi liśćmi lub niebanalnym pokrojem. Odpowiednio dobrane odmiany rosną w korytkach zdrowo, kwitną długo i nie sprawiają większych trudności w pielęgnacji, dzięki czemu nie wymagają codziennego zaangażowania, a mimo to zapewniają dekoracyjny efekt przez cały sezon.
W poniższym zestawieniu umieściliśmy rośliny, które szczególnie dobrze sprawdzają się w tego rodzaju pojemnikach.
Pelargonie rabatowe
Pelargonie rabatowe są kompaktowymi odmianami o bujnym kwitnieniu. Ich kwiaty w odcieniach czerwieni, różu, fioletu czy bieli przyciągają wzrok. Doskonale pasują do korytek na balustradzie, gdzie będą kwitnąć przez całe lato przy odpowiednim podlewaniu i nawożeniu.
Begonie stale kwitnące (Begonia semperflorens)
Begonie te mają mięsiste liście i drobne kwiaty w barwach bieli, różu i czerwieni. Nie są bardzo wymagające, dobrze radzą sobie w półcieniu i przy regularnym podlewaniu. W korytkach balkonowych prezentują się bardzo dekoracyjnie.
Aksamitki (Tagetes)
Aksamitki mają żółte, pomarańczowe lub brązowawe kwiaty, a ich liście wydzielają charakterystyczny zapach odstraszający szkodniki. Są wytrzymałe i łatwe w uprawie, kwitną długo i obficie, idealnie wypełniając korytka kolorowymi plamami.
Lwia paszcza (Antirrhinum)
Lwie paszcze to rośliny o pionowych, wielobarwnych kwiatostanach, które przypominają pyszczek zwierzęcia. W korytkach tworzą barwne kompozycje, są dość odporne i lubią słońce. Wspaniale sprawdzają się w mieszanych nasadzeniach.
Petunie (Petunia)
Petunie mają duże, trąbkowate kwiaty w szerokiej gamie kolorów – od bieli, przez róż, czerwień, fiolet po wielobarwne odmiany. Dobrze rosną w korytkach, lubią słońce, regularne podlewanie i nawożenie, a ich obfite kwitnienie zdobi balkon przez całe lato.
