Wianki z kwiatów wracają do łask. Można je nosić na głowie, wieszać na drzwiach, układać na stole. Choć kojarzą się z latem, można je robić przez większą część roku, wykorzystując zarówno świeże, jak i suszone rośliny. W wielu ogrodach i na łąkach rośnie wszystko, czego potrzeba do ich stworzenia – wystarczy wiedzieć, co wybrać, jak przygotować i jak połączyć, żeby efekt był trwały i estetyczny.
W tym tekście opisuję krok po kroku, jak zrobić wianek z roślin, które dobrze znoszą cięcie, łatwo się układają i utrzymują formę przez dłuższy czas. Pokazuję też, które gatunki warto uprawiać pod tym kątem, jakich materiałów użyć i jak przedłużyć trwałość gotowej kompozycji – bez potrzeby stosowania gotowych półproduktów florystycznych.
Rodzaje wianków z kwiatów
Wianki można tworzyć z kwiatów żywych, suszonych lub sztucznych. Każdy z tych materiałów sprawdza się w innych warunkach, a ich trwałość i wpływ na środowisko znacznie się różnią.
Wianek z żywych kwiatów wygląda najbardziej świeżo i naturalnie. Ma intensywny zapach i dobrze wpisuje się w okazje, które nie trwają długo – jak wieczór panieński, sesja zdjęciowa czy święto w ogrodzie. Świeże kwiaty szybko tracą jędrność, zwłaszcza w upalne dni. Dlatego taki wianek należy zrobić tuż przed użyciem. W kontakcie ze skórą, słońcem i wiatrem więdnie w ciągu kilku godzin.
Suszone kwiaty mają inną fakturę i matowy odcień, ale utrzymują formę przez wiele tygodni. Jeśli zostały dobrze zasuszone i przechowywane w suchym miejscu, można z nich tworzyć bardziej trwałe dekoracje. Nadają się do wnętrz i na uroczystości, które odbywają się bez intensywnego kontaktu z wilgocią. Łodygi suszonych kwiatów są kruche, dlatego trzeba je mocować ostrożnie, najlepiej do stabilnej bazy.
Wianki ze sztucznych kwiatów są odporne na warunki atmosferyczne, nie wymagają specjalnego traktowania i mogą być przechowywane przez wiele sezonów. Ich największym minusem jest materiał – najczęściej tworzywa sztuczne, które nie ulegają biodegradacji. Produkcja takich ozdób wiąże się też z większym zużyciem energii i surowców. Jeśli zależy nam na dekoracji przyjaznej środowisku, warto ich unikać albo sięgać po kwiaty wykonane ręcznie z materiałów naturalnych, takich jak len, papier czerpany czy suszone trawy.
Najlepsze gatunki roślin do wianków
Rośliny używane do wyplatania wianków powinny mieć elastyczne łodygi, dobrze znosić cięcie i utrzymywać kształt bez konieczności usztywniania. Niektóre z nich nadają się do świeżych dekoracji, inne lepiej sprawdzają się po zasuszeniu. Warto znać ich właściwości przed zbiorem.
Do najczęściej używanych roślin łąkowych należą chaber bławatek, rumianek pospolity, jaskier polny i koniczyna łąkowa. Mają cienkie, giętkie łodygi i długo zachowują świeżość po ścięciu. Ich naturalna lekkość ułatwia tworzenie gęstych, ale przewiewnych kompozycji.
Wśród gatunków ogrodowych dobrze sprawdzają się gipsówka wiechowata, goździk brodaty, piwonia chińska, róża i ostróżka ogrodowa. Te rośliny są bardziej okazałe i wymagają staranniejszego rozmieszczenia w wianku. Warto je łączyć z ziołami lub delikatniejszymi kwiatami, żeby nie obciążały konstrukcji.
Dopełnieniem mogą być zioła, które poza wyglądem dodają zapachu. Lawenda, mięta, rozmaryn, a także tymianek i szałwia mają trwałe łodygi i nie tracą intensywności nawet po zasuszeniu. Dobrze sprawdzają się zwłaszcza w drobniejszych wiankach lub jako wypełnienie między większymi kwiatami.
Rośliny najlepiej zbierać rano, po opadnięciu rosy, ale przed silnym nasłonecznieniem. Kwiaty powinny być całkowicie rozwinięte, bez oznak więdnięcia. Najlepiej wybierać egzemplarze zdrowe, bez śladów uszkodzeń mechanicznych czy żerowania owadów.
Jakie rośliny warto uprawiać pod kątem wianków?
Rośliny używane do wyplatania wianków dobrze jest mieć pod ręką, a więc najlepiej uprawiać je samodzielnie. Pozwala to kontrolować ich jakość, termin zbioru i dostępność konkretnych odmian. Wiele gatunków łatwo wysiać z nasion, a ich pielęgnacja nie jest skomplikowana.
Z roślin jednorocznych na szczególną uwagę zasługują chabry, nagietki, kosmosy, czarnuszki i gipsówka. Wysiewa się je bezpośrednio do gruntu wczesną wiosną, gdy tylko ziemia rozmarznie. W cieplejszych rejonach można zacząć już w marcu, w pozostałych – zwykle w kwietniu. Te gatunki dobrze rosną na stanowiskach słonecznych, na glebach umiarkowanie żyznych, przepuszczalnych. Nie wymagają intensywnego nawożenia ani częstego podlewania.
Wśród bylin warto posadzić lawendę, miętę, szałwię, tymianek, rozmaryn, jeżówki i dzielżany. Z roku na rok stają się coraz bujniejsze i dają większy materiał do cięcia. Niektóre z nich, jak lawenda i rozmaryn, potrzebują dobrze zdrenowanej ziemi i dużo światła. Inne, jak mięta i szałwia, rosną dobrze nawet w półcieniu. Zioła te dobrze znoszą suszenie, dlatego można je zbierać nie tylko na świeżo, ale i z myślą o późniejszym wykorzystaniu.
Kwiaty do wianków zbiera się, gdy są w pełni rozwinięte, ale przed rozpoczęciem przekwitania. Zbiór najlepiej zaplanować na poranek w suchy, bezwietrzny dzień. Kwiaty przeznaczone do suszenia powinny być czyste, bez plam i oznak chorób. Jeśli mają trafić do wianka tego samego dnia, można je trzymać przez kilka godzin w wodzie w chłodnym miejscu – dzięki temu zachowają jędrność i lepiej się układają.
Materiały i narzędzia przydatne przy tworzeniu wianków
Do wykonania wianka nie trzeba sięgać po gotowe, sklepowo dostępne półprodukty florystyczne. Wiele z nich można zastąpić materiałami naturalnymi, które są równie trwałe, a przy tym bezpieczne dla środowiska.
Zamiast drutu florystycznego można użyć młodych, elastycznych pędów. Szczególnie dobrze sprawdzają się gałązki wierzby, derenia, winobluszczu lub powoju. Świeżo ścięte są podatne na wyginanie i łatwo z nich uformować obręcz. Z czasem twardnieją i stabilizują cały wianek. Jeśli zależy nam na bardziej dekoracyjnym efekcie, obręcz można opleść włóknem z łodyg lnu albo cienkimi, dobrze wysuszonymi źdźbłami traw.
Do wiązania kwiatów nadają się lniane sznurki, nici konopne i bawełniane tasiemki. Są łatwo dostępne, dobrze trzymają i nie zsuwają się z łodyg. Unika się w ten sposób użycia taśmy florystycznej, która zawiera tworzywa sztuczne i nie rozkłada się w środowisku. W przypadku delikatnych roślin można też wykorzystać cienką włóczkę wełnianą – dobrze przylega, a jednocześnie nie ściska łodyg.
Nożyczki ogrodowe lub sekator to wystarczające narzędzia do przycinania łodyg. Dobrze, jeśli ostrza są czyste i ostre – świeże cięcie zmniejsza ryzyko uszkodzenia rośliny i przedłuża trwałość kwiatów po ścięciu. Do prac precyzyjnych przydaje się też cienki, prosty patyczek, którym można delikatnie przesunąć lub poprawić ułożenie drobnych elementów.
Tworząc wianek warto ograniczyć ilość odpadów. Resztki kwiatów, ścięte końcówki łodyg i zioła można wysuszyć i wykorzystać jako materiał do kompostu lub do innych prac rękodzielniczych.
Jak upleść wianek krok po kroku?
- Przygotuj bazę z elastycznych pędów – Uformuj obręcz z młodych gałązek wierzby, derenia lub winobluszczu. Długość dopasuj do obwodu głowy albo miejsca, gdzie wianek ma zawisnąć. Końce zwiąż sznurkiem lub zahacz o siebie.
- Podziel kwiaty na wiązki – Ułóż małe zestawy z 2–3 głównych kwiatów i kilku dodatków, takich jak zioła, trawy lub liście. Przygotuj kilka podobnych grup, żeby zachować rytm kompozycji.
- Zacznij mocowanie wiązek do bazy – Pierwszą wiązkę przymocuj sznurkiem lub nicią do obręczy. Każdą kolejną układaj tak, by zakrywała miejsce poprzedniego wiązania.
- Trzymaj się jednego kierunku – Oplataj cały wianek w jednym kierunku, np. zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Dzięki temu całość będzie wyglądać spójnie i równo.
- Rozmieść większe kwiaty równomiernie – Jeśli używasz roślin o dużych główkach, takich jak piwonie czy róże, rozłóż je z wyczuciem po obu stronach. Unikniesz przeciążenia jednej części wianka.
- Zadbaj o stabilność – Mocowanie powinno być pewne, ale nie za ciasne. Świeże łodygi są wrażliwe na ucisk, a suszone mogą się łamać przy zbyt mocnym wiązaniu.
- Zakończ mocowaniem i popraw układ – Ostatnią wiązkę zabezpiecz, przewiązując kilka razy sznurek i chowając jego koniec pod wcześniejsze warstwy. Drobne rośliny możesz jeszcze wsunąć pomiędzy inne łodygi.
Jak przedłużyć trwałość wianka z żywych kwiatów?
Wianek z żywych kwiatów najlepiej prezentuje się w dniu wykonania, ale kilka prostych zabiegów pozwala zachować jego świeżość na dłużej. Kwiaty użyte do wianka reagują na temperaturę, wilgotność i sposób przechowywania, dlatego sposób obchodzenia się z gotową kompozycją ma duże znaczenie.
- Zrób wianek możliwie jak najpóźniej – Najlepiej tego samego dnia, w którym ma być używany. Kwiaty, które dopiero co zostały ścięte i ułożone, są najbardziej jędrne i odporne na zwiędnięcie.
- Przechowuj w chłodnym miejscu – Gotowy wianek warto włożyć do lodówki lub trzymać w chłodnym pomieszczeniu. Temperatura kilka stopni powyżej zera dobrze wpływa na trwałość roślin, zwłaszcza tych o delikatnych płatkach.
- Unikaj światła i przeciągów – Nawet przez szybę słońce przyspiesza więdnięcie. Wiatr natomiast wysusza płatki i liście. Wianek warto chronić przed bezpośrednim światłem i podmuchami powietrza.
- Spryskaj delikatnie wodą – Można użyć butelki z bardzo drobnym rozpylaczem. Wilgoć powinna osiadać jako mgiełka, nie krople. Kwiaty będą wyglądały świeżo dłużej, jeśli spryska się je od spodu, omijając płatki o cienkiej strukturze.
- Nie dotykaj więcej, niż trzeba – Częste poprawianie i przekładanie wianka skraca jego trwałość. Płatki łatwo się gniotą, a łodygi tracą jędrność. Gotową kompozycję najlepiej ułożyć raz i zostawić w spokoju.
- Jeśli to możliwe, przygotuj zapas – Przy większych wydarzeniach dobrze mieć drugi wianek jako rezerwę, szczególnie latem. Wysoka temperatura i wilgotność mogą skrócić trwałość nawet najstaranniej przygotowanej kompozycji.
