Durian to jeden z najbardziej kontrowersyjnych owoców świata. Jego zapach jest tak silny, że w wielu krajach Azji Południowo-Wschodniej zakazuje się wnoszenia go do hoteli, autobusów czy metra. Aromat owocu bywa porównywany do mieszanki zgniłej cebuli, czosnku i gazu. Mimo to durian uznawany jest za przysmak i bywa nazywany królem owoców. Ten tropikalny kolos wzbudza ciekawość i skrajne emocje. Warto przyjrzeć się bliżej, co odpowiada za jego słynny zapach i co jeszcze czyni go tak niezwykłym.
Dlaczego durian tak nieprzyjemnie pachnie?
Zapach duriana wzbudza skrajne emocje. Jego aromat jest wyjątkowo silny, ponieważ miąższ tego owocu zawiera wiele związków chemicznych, które łatwo ulatniają się do powietrza. Główną rolę odgrywają lotne związki siarki, takie jak siarczki i tiole. To właśnie one odpowiadają za charakterystyczny zapach, który bywa porównywany do zgniłej cebuli, czosnku czy gazu. W miarę dojrzewania owocu zachodzi rozkład aminokwasów zawierających siarkę. Produktem tego procesu są substancje, które w większej ilości wywołują odruchy wstrętu.
Naukowcy zidentyfikowali w durianie ponad 40 związków aromatycznych. Część z nich to estry i ketony, które nadają owocu delikatniejsze nuty, ale nie są one w stanie zneutralizować ostrej woni siarkowych komponentów.
Zapach duriana jest wyczuwalny z dużej odległości, ponieważ związki odpowiedzialne za aromat szybko rozprzestrzeniają się w powietrzu. W warunkach naturalnych ma to znaczenie dla rozprzestrzeniania nasion, ponieważ aromat wabi zwierzęta roznoszące pestki.
Jak smakuje durian?
Durian ma smak, który często zaskakuje osoby próbujące go po raz pierwszy. W przeciwieństwie do ostrego zapachu, miąższ jest słodki i kremowy, o konsystencji porównywanej do budyniu lub gęstego kremu. Smak łączy w sobie nuty wanilii, migdałów, karmelu i lekko orzechowych tonów. W niektórych odmianach wyczuwalne są również delikatne akcenty przypominające miód albo śmietankę.
Charakterystyczne jest to, że smak duriana długo utrzymuje się w ustach, co nie każdemu odpowiada. Odmiany różnią się intensywnością i proporcją poszczególnych nut smakowych. Mon Thong ma smak bardziej słodki i łagodny, natomiast Musang King charakteryzuje się głębszym, bardziej złożonym aromatem. Choć smak opisywany jest jako wyjątkowy, nie każdemu udaje się go docenić przy pierwszej próbie, ponieważ zapach i smak tworzą razem nietypowe połączenie.
Ile kosztuje owoc duriana i czy można go kupić w Polsce?
Durian nie należy do owoców tanich, zwłaszcza poza obszarem jego naturalnego występowania. W Polsce świeży durian jest rzadko spotykany i sprowadzany na zamówienie lub dostępny w wybranych sklepach z żywnością azjatycką. Najczęściej można kupić duriana mrożonego lub w postaci suszonej.
Cena świeżego owocu duriana waha się zwykle od 30 do 50 zł za kilogram, choć w przypadku sprowadzanych egzemplarzy wysokiej jakości kwota ta może być wyższa. Cena zależy od odmiany, formy (świeży, mrożony, przetworzony) oraz miejsca zakupu. Durian bywa dostępny na targach azjatyckich, w większych miastach takich jak Warszawa, Kraków czy Wrocław.
Osoby zainteresowane zakupem świeżego owocu powinny upewnić się co do źródła i jakości, ponieważ transport tego owocu wiąże się z koniecznością zachowania odpowiednich warunków przechowywania.
Jakie są popularne odmiany duriana?
Na świecie uprawia się wiele odmian duriana, które różnią się smakiem i intensywnością zapachu. Poniżej przedstawiam najczęściej spotykane:
- Mon Thong – pochodzi z Tajlandii, ma słodki smak o łagodniejszym aromacie. Jest często wybierana przez osoby, które nie są przyzwyczajone do intensywnego zapachu tego owocu.
- Musang King – malezyjska odmiana, wyróżnia się bardzo kremową konsystencją i złożonym smakiem z wyraźnymi nutami orzechów i karmelu. Uznawana za jedną z najbardziej aromatycznych.
- Sultan King – ceniona w Malezji, ma delikatnie słodszy miąższ i aksamitną strukturę.
- D24 – popularna w regionie Azji Południowo-Wschodniej, o wyważonym smaku i gęstszej konsystencji, chętnie wykorzystywana w deserach.
Każda z tych odmian ma swoich zwolenników, a wybór zależy od indywidualnych preferencji smakowych i zastosowania kulinarnego.
Jak wykorzystuje się duriana w kuchni?
Durian znajduje szerokie zastosowanie w kuchniach krajów Azji Południowo-Wschodniej. Najczęściej spożywa się go na surowo, ponieważ właśnie wtedy najlepiej można docenić kremową konsystencję i słodki smak miąższu. Owoc ten bywa składnikiem lodów, ciast, naleśników, koktajli i puddingów. W Malezji i Tajlandii popularne są również chipsy z duriana oraz słodycze na bazie suszonego miąższu.
Oprócz zastosowań w deserach durian trafia także do potraw wytrawnych, takich jak curry czy sosy, gdzie jego intensywny aromat podkreśla smak przypraw i mięsa. W kuchni domowej owoc często serwowany jest z kleistym ryżem lub mlekiem kokosowym. Jego miąższ dodaje się do ciasta na placki, a także wykorzystuje jako nadzienie do pierożków i bułeczek na parze.
Durian jest ceniony nie tylko za smak i aromat, ale także za wartości odżywcze. Miąższ zawiera dużą ilość węglowodanów, błonnika oraz zdrowych tłuszczów roślinnych. Jest źródłem witaminy C, witamin z grupy B (w tym B6), potasu, żelaza i miedzi. Dzięki temu stanowi kaloryczny, ale odżywczy element diety, zwłaszcza w krajach, gdzie uprawia się go od setek lat.
