Szkółka drzew i krzewów to miejsce, w którym prowadzi się produkcję roślin wieloletnich w kontrolowanych warunkach. Powstają tu sadzonki i młode egzemplarze drzew oraz krzewów przeznaczone do dalszych nasadzeń w ogrodach, parkach i terenach zieleni. Produkcja wymaga zaplanowanego działania, wiedzy ogrodniczej i systematycznej pracy.
W tym tekście opisuję, czym jest szkółka, jak wygląda proces uprawy roślin, jakie są jej typy, jak dba się o jakość materiału oraz dla kogo jest przeznaczona oferta. To przegląd działalności szkółki od strony produkcyjnej – bez ogólników, z uwzględnieniem realiów pracy z roślinami.
Czym jest szkółka drzew i krzewów ozdobnych?
Szkółka drzew i krzewów to miejsce, w którym prowadzi się profesjonalną uprawę roślin wieloletnich w ich młodocianych fazach rozwoju. Uprawa ta obejmuje zarówno drzewa liściaste i iglaste, jak i różnorodne krzewy – ozdobne, użytkowe i żywopłotowe. Rośliny produkowane są tu w ściśle kontrolowanych warunkach i podlegają stałej obserwacji od momentu rozmnażania aż do etapu sprzedaży.
Celem szkółki jest produkcja zdrowego, dobrze ukorzenionego materiału szkółkarskiego – gotowego do przesadzenia w ogrodach prywatnych, parkach, terenach zieleni miejskiej czy nasadzeniach leśnych. W odróżnieniu od typowego centrum ogrodniczego, szkółka jest miejscem uprawy, a nie tylko dystrybucji. To oznacza, że większość roślin trafiających do sprzedaży pochodzi bezpośrednio z własnej produkcji.
Prowadzenie szkółki wymaga specjalistycznej wiedzy z zakresu botaniki, gleboznawstwa i ochrony roślin. Obejmuje także planowanie wieloletnie, dostosowane do rytmu wegetacyjnego oraz warunków klimatycznych. Produkcja musi być tak zorganizowana, by zapewnić ciągłość dostaw i jakość roślin w kolejnych sezonach.
Jakie rośliny produkuje szkółka drzew i krzewów ozdobnych?
Zakres produkcji zależy od specjalizacji konkretnej szkółki, jednak pewne grupy roślin pojawiają się w każdej, która zajmuje się produkcją na większą skalę. Gatunki są wybierane pod kątem warunków klimatycznych, zapotrzebowania rynku oraz możliwości technicznych uprawy.
W szkółkach produkuje się głównie:
- Drzewa liściaste – zarówno alejowe, jak i ozdobne. W tej grupie znajdują się m.in. klony, lipy, jesiony, buki czy dęby. W mniejszych formach – wiśnie ozdobne, śliwy purpurowe, surmie czy ambrowce.
- Drzewa iglaste – sosny, świerki, jodły, żywotniki, cisy. Część z nich jest formowana lub szczepiona na pniu. To materiał zarówno do nasadzeń krajobrazowych, jak i ogrodowych.
- Krzewy liściaste – tawuły, derenie, pęcherznice, hortensje, forsycje, lilaki. W zależności od szkółki dostępne są odmiany o różnej sile wzrostu, kolorze liści i terminie kwitnienia.
- Krzewy iglaste – jałowce, cyprysiki, karłowe odmiany świerków czy miniaturowe sosny. Sprawdzają się w ogrodach skalnych, pojemnikach, na rabatach.
- Rośliny żywopłotowe – ligustry, grab, buk, berberysy, irgi, cis, żywotnik zachodni. Produkowane z przeznaczeniem do tworzenia zwartej zieleni granicznej.
- Rośliny owocowe – jabłonie, grusze, czereśnie, wiśnie, śliwy, a także krzewy jagodowe: porzeczki, agresty, borówki, maliny. Nie każda szkółka prowadzi produkcję owocową, ale w wyspecjalizowanych gospodarstwach to istotna część asortymentu.
Niektóre szkółki uzupełniają ofertę o byliny lub trawy ozdobne, jednak nie jest to regułą. Produkcja koncentruje się przede wszystkim na roślinach wieloletnich o wyraźnym pokroju drzewiastym.
Jak wygląda proces uprawy roślin w szkółce?
Produkcja roślin w szkółce to proces rozciągnięty na miesiące, a często i lata. Zaczyna się od dokładnego zaplanowania nasadzeń, określenia ilości materiału rozmnożeniowego oraz doboru stanowisk pod konkretne gatunki. Samo rozmnażanie może odbywać się przez wysiew, podział, sadzonkowanie lub szczepienie – wybór metody zależy od gatunku i efektu, jaki ma zostać osiągnięty. Część roślin, zwłaszcza form ozdobnych, pozyskuje się wyłącznie przez rozmnażanie wegetatywne, co gwarantuje powtarzalność cech.
Po fazie ukorzeniania sadzonki trafiają na specjalne poletka lub do pojemników, w zależności od rodzaju uprawy. Rośliny są regularnie podlewane, nawożone i przycinane, by uzyskać pożądany pokrój. Na tym etapie kontroluje się nie tylko wzrost, ale również kondycję systemu korzeniowego i odporność na choroby. Przeglądy zdrowotne prowadzi się cyklicznie, zwłaszcza w okresach intensywnej wegetacji.
Czas uprawy zależy od gatunku. Niektóre krzewy ozdobne osiągają gotowość do sprzedaży po jednym sezonie, natomiast drzewa alejowe czy formy szczepione mogą wymagać kilku lat pielęgnacji. W tym czasie każda roślina przechodzi przez fazy przesadzania, formowania i hartowania, które mają przygotować ją do dalszego wzrostu po opuszczeniu szkółki.
Proces produkcyjny kończy się selekcją gotowego materiału, jego sortowaniem i przygotowaniem do sprzedaży. Rośliny są etykietowane i opisywane zgodnie z obowiązującymi normami. W profesjonalnych szkółkach każdy egzemplarz można powiązać z partią produkcyjną, co daje pełną kontrolę nad historią jego uprawy.
Jakie są rodzaje szkółek drzew i krzewów?
Rodzaj prowadzonej produkcji wpływa na podział szkółek i ich organizację. Różnice dotyczą zarówno techniki uprawy, jak i etapu rozwoju roślin, na którym kończy się cykl szkółkarski. Nie każda szkółka działa w ten sam sposób – część specjalizuje się w jednym typie, inne prowadzą uprawy w kilku systemach jednocześnie. Poniżej przedstawiam najczęściej spotykane typy.
- Szkółka polowa – uprawa prowadzona jest w gruncie, na odpowiednio przygotowanych zagonach lub kwaterach. Wymaga dobrze dobranej gleby i stałej pielęgnacji, szczególnie w zakresie odchwaszczania, nawożenia i nawadniania. Rośliny rosną w warunkach zbliżonych do tych, w których będą dalej sadzone, co dobrze wpływa na ich adaptację.
- Szkółka kontenerowa – produkcja odbywa się w pojemnikach ustawionych na placach lub pod osłonami. Taki system umożliwia dokładne kontrolowanie warunków wzrostu, lepszą organizację przestrzeni i sprzedaż roślin przez cały sezon. Rośliny z kontenerów mają zwartą bryłę korzeniową, co ułatwia ich przesadzanie.
- Szkółka matecznikowa – w takim miejscu prowadzi się uprawę roślin, z których pozyskuje się materiał rozmnożeniowy. Krzewy i drzewa mateczne muszą być zdrowe, stabilne genetycznie i powtarzalne pod względem cech odmianowych.
- Szkółka szklarniowa lub tunelowa – stosowana głównie w pierwszych fazach produkcji, szczególnie przy rozmnażaniu wegetatywnym. Młode rośliny potrzebują stabilnego mikroklimatu, wysokiej wilgotności i ograniczonego nasłonecznienia. Po wstępnym okresie wzrostu są przenoszone do gruntu lub pojemników.
- Szkółka specjalistyczna – skupia się na konkretnej grupie roślin, np. drzewach alejowych, formach szczepionych, iglakach miniaturowych, krzewach owocowych lub odmianach rzadkich. Taka specjalizacja pozwala prowadzić bardziej precyzyjną selekcję i oferować materiał trudniej dostępny w szkółkach ogólnych.
Taki podział nie wyczerpuje tematu, ale pozwala zrozumieć, jak zróżnicowana jest struktura produkcji szkółkarskiej. Forma uprawy ma bezpośredni wpływ na jakość materiału roślinnego, termin dostępności i możliwości dalszego wykorzystania.
Jakie znaczenie ma szkółka dla ogrodnictwa i środowiska?
Rośliny produkowane w szkółce trafiają do miejsc, gdzie mają pełnić określoną funkcję – osłonową, konstrukcyjną, użytkową lub estetyczną. Drzewa z silnym systemem korzeniowym zabezpieczają skarpy, krzewy formowane wyznaczają granice przestrzeni, a gatunki miododajne wspierają lokalne populacje zapylaczy. Każdy z tych elementów wymaga wcześniejszego przygotowania materiału w sposób kontrolowany, z zachowaniem powtarzalności cech.
Dobrze prowadzona szkółka nie działa przypadkowo. Odmiany są selekcjonowane pod kątem zdrowotności, odporności na lokalne warunki i walorów użytkowych. To daje przewagę nad przypadkowymi roślinami sprowadzanymi z niepewnych źródeł, które często nie są przystosowane do środowiska, w jakim mają rosnąć. Rośliny ze szkółki są przygotowane do przesadzenia, zahartowane i w pełni rozwinięte morfologicznie.
Poza znaczeniem ogrodniczym, szkółki mają też bezpośredni wpływ na środowisko. Produkcja prowadzona w sposób zrównoważony nie wyjaławia gleby, nie powoduje nadprodukcji odpadów i nie obciąża ekosystemu. Zamiast tego wprowadza do obiegu rośliny, które będą przez lata aktywnie uczestniczyć w biologicznej regeneracji terenów zdegradowanych oraz wspierać strukturę miejskiej zieleni.
Jak szkółka drzew i krzewów dba o jakość materiału roślinnego?
Na jakość materiału szkółkarskiego wpływa każdy etap produkcji – od wyboru materiału wyjściowego po sposób przesadzania i przygotowania do sprzedaży. Jeśli zaniedba się którykolwiek z tych etapów, ucierpi nie tylko wygląd rośliny, ale też jej trwałość i przydatność do dalszego wykorzystania. Dlatego w dobrze prowadzonej szkółce kontrola jakości nie jest osobnym działaniem, tylko częścią codziennej pracy.
Rośliny rozmnażane są z mateczników wyselekcjonowanych pod względem zdrowotnym i odmianowym. W praktyce oznacza to regularne przeglądy, obserwację cech morfologicznych i eliminację egzemplarzy, które nie spełniają standardów. Szczególną uwagę zwraca się na wyrównanie pokroju, stabilność cech odmianowych i odporność na choroby.
Podczas wzrostu rośliny przechodzą przez kolejne etapy pielęgnacji – cięcia formujące, nawożenie, kontrolę wilgotności oraz zabiegi ochrony roślin. Zabiegi chemiczne ograniczane są do niezbędnego minimum, a podstawą jest profilaktyka. Regularna obserwacja sprawia, że ewentualne zagrożenia są wychwytywane na wczesnym etapie i eliminowane zanim wpłyną na całą partię.
Każda roślina, zanim zostanie skierowana do sprzedaży, przechodzi selekcję. Sprawdza się nie tylko to, co widać nad ziemią – liście, pokrój, przyrosty – ale przede wszystkim to, co decyduje o jej dalszym przyjęciu: system korzeniowy. Bryła musi być zwarta, dobrze rozwinięta, bez śladów przesuszenia ani uszkodzeń mechanicznych. Rośliny w pojemnikach nie mogą być przerośnięte ani zbyt długo przetrzymywane.
Na tym etapie każda partia jest oznaczana, a jej pochodzenie możliwe do prześledzenia. Dokumentacja szkółkarska pozwala zidentyfikować rok rozmnożenia, źródło materiału matecznego i przebieg pielęgnacji. To daje pewność, że materiał trafiający do klienta spełnia określone standardy i nie jest wynikiem przypadkowej produkcji.
Jak wygląda praca w szkółce drzew i krzewów przez cały rok?
Cykl prac w szkółce wyznaczają pory roku i rytm wegetacji. Każdy sezon ma swoją specyfikę i wymaga innych działań – od intensywnej produkcji i przesadzania, po obserwację wzrostu i przygotowanie do spoczynku zimowego. Roczny harmonogram nie jest elastyczny – jeśli coś zostanie wykonane z opóźnieniem, wpływa to na całą partię roślin.
Wiosną zaczyna się intensywny okres rozmnażania i przesadzania. To czas, kiedy młode rośliny są sadzone do gruntu lub pojemników, przygotowuje się stanowiska i kontroluje stan zimujących egzemplarzy. Wczesne tygodnie sezonu są kluczowe dla rozwoju systemu korzeniowego i właściwego przyjęcia się roślin. Rozpoczyna się także regularna pielęgnacja – cięcia, nawożenie, opryski interwencyjne.
Latem uwaga skupia się na kondycji roślin i utrzymaniu równomiernego tempa wzrostu. Pielęgnacja polega głównie na odchwaszczaniu, podlewaniu, obserwacji stanu fitosanitarnego oraz ewentualnych korektach pokroju. W tym czasie przeprowadza się również pierwszą selekcję i ocenia stan materiału, który ma trafić do jesiennej sprzedaży.
Jesienią szkółka przechodzi w tryb zbioru i sprzedaży. Rośliny z gruntu są wykopywane, sortowane i przygotowywane do transportu lub dalszego przechowywania. To także moment, kiedy sadzi się rośliny przeznaczone do produkcji w kolejnym sezonie – zarówno z siewu, jak i z sadzonek. Wiele czynności trzeba wykonać szybko, zanim temperatura i wilgotność utrudnią pracę w polu.
Zimą trwa przerwa wegetacyjna, ale nie oznacza to bezczynności. W tym czasie prowadzi się przeglądy sprzętu, planuje rozmieszczenie kwater, analizuje wyniki sezonu i przygotowuje materiał wyjściowy. Rośliny z odkrytym korzeniem przechowywane są w dołowniach lub chłodniach, a szkółka pozostaje w gotowości do wiosennego ruszenia produkcji.
Cały rok w szkółce podporządkowany jest cyklowi biologicznemu roślin, który nie toleruje przypadkowości ani improwizacji. Każdy termin ma znaczenie – zbyt wczesne cięcie, przesunięta data sadzenia czy pominięcie obserwacji mogą odbić się na całym sezonie.
Dla kogo jest oferta szkółki drzew i krzewów ozdobnych?
Odbiorcami szkółki są zarówno klienci detaliczni, jak i odbiorcy instytucjonalni. Z jednej strony to osoby prywatne zakładające ogrody, z drugiej – firmy zajmujące się zakładaniem terenów zieleni, gospodarstwa sadownicze, nadleśnictwa, jednostki samorządowe i deweloperzy. W zależności od specjalizacji szkółki, asortyment może być ukierunkowany bardziej na rynek konsumencki lub inwestycyjny, ale podstawą zawsze pozostaje materiał pełnowartościowy, gotowy do dalszego wykorzystania bez konieczności dodatkowej uprawy.
Klient detaliczny szuka najczęściej roślin ozdobnych, kompaktowych, dobrze ukorzenionych, możliwych do posadzenia „od ręki”. Liczy się wygląd, zdrowotność i praktyczne informacje na temat uprawy. Tacy odbiorcy zwracają uwagę na różnorodność gatunków i dostępność ciekawych odmian, które trudno znaleźć w masowej sprzedaży.
Z kolei dla profesjonalnych wykonawców istotna jest powtarzalność partii, terminowość dostaw i zgodność z dokumentacją projektową. W tym przypadku mniej liczy się forma pojedynczej rośliny, a bardziej jednorodność i niezawodność całej partii – szczególnie przy dużych inwestycjach, gdzie zamówienia obejmują setki czy tysiące egzemplarzy.
Są też odbiorcy specjalistyczni, jak szkółki leśne, zakłady usług leśnych czy gospodarstwa prowadzące uprawy sadownicze. Dla nich liczy się zgodność materiału z wymaganiami gatunkowymi, odporność na warunki siedliskowe i potwierdzone pochodzenie.
Jak kupować rośliny w szkółce – na co zwrócić uwagę?
Kupowanie roślin w szkółce daje możliwość oceny ich jakości bezpośrednio na miejscu. To ważne, bo materiał szkółkarski ma być dobrze ukorzeniony, odpowiednio rozwinięty i dostosowany do warunków, w jakich ma dalej rosnąć. Podczas wyboru warto kierować się nie tylko wyglądem nadziemnej części rośliny, ale przede wszystkim stanem bryły korzeniowej.
Rośliny w pojemnikach powinny mieć korzenie rozrośnięte na całej objętości ziemi, ale nie zbite w filc. Jeśli korzenie tworzą spiralę przy ściankach doniczki albo zaczynają wychodzić dołem, to znaczy, że zostały przetrzymane zbyt długo i ich dalszy rozwój może być utrudniony. W przypadku roślin kopanych z gruntu liczy się zwarta, wilgotna bryła, zabezpieczona jutą lub folią. Bryła nie może być sucha, rozsypująca się, ani pozbawiona drobnych korzeni włośnikowych.
Oglądając część nadziemną, należy sprawdzić jednorodność pokroju, liczbę pędów i ich zdrowotność. Oznaki chorób, nadmiernego przyrostu, zasychania lub uszkodzeń mechanicznych to sygnał, że warto odłożyć egzemplarz i sięgnąć po inny. W szkółce dobrze prowadzonej taki wybór jest możliwy, bo produkcja nie ogranicza się do pojedynczych sztuk.
Ważne są również oznaczenia i etykiety. Każda roślina powinna być podpisana pełną nazwą gatunkową i odmianową. Jeśli roślina jest szczepiona, warto zapytać o podkładkę i sposób prowadzenia. Kupując większą liczbę sztuk, dobrze jest sprawdzić, czy partie są wyrównane pod względem wysokości i grubości pędów.
Zakupy w szkółce mają tę przewagę, że można skonsultować wybór z osobą, która zna warunki produkcji i wymagania konkretnego gatunku. To nie jest punkt sprzedaży z zewnętrznym zaopatrzeniem, tylko miejsce, w którym rośliny zostały wyprodukowane – i to widać.
Czy warto odwiedzić szkółkę drzew i krzewów osobiście?
Odwiedziny w szkółce dają możliwość bezpośredniego obejrzenia roślin w warunkach produkcyjnych, a to zawsze pokazuje więcej niż jakiekolwiek zdjęcia czy opisy. Widać wtedy nie tylko samą roślinę, ale też sposób prowadzenia uprawy, rozmieszczenie roślin na kwaterach, ich kondycję i pielęgnację. Dobrze zorganizowana szkółka nie ma nic do ukrycia – przeciwnie, pokazuje swoją pracę w pełnym świetle.
Bezpośredni kontakt z rośliną pozwala ocenić jej rzeczywisty pokrój, barwę liści, proporcje i stopień rozwoju korzeni. Różnice między odmianami tej samej rośliny widać wtedy od razu, podobnie jak ewentualne nieprawidłowości w wzroście. W czasie wizyty można też łatwiej porównać kilka egzemplarzy, dobrać pasujące do siebie gatunki i przemyśleć układ nasadzeń w ogrodzie.
Dużą wartością wizyty jest możliwość rozmowy z osobą, która prowadzi produkcję. Taka rozmowa pozwala zrozumieć, jakie wymagania mają konkretne odmiany, w jakim stadium są aktualnie dostępne rośliny i co warto zamówić z wyprzedzeniem. Bezpośredni kontakt daje też pewność, że wybór roślin jest świadomy i oparty na realnych cechach, a nie opisach katalogowych.
Szkółka to nie jest punkt handlowy, który przyjmuje towar z zewnątrz – to miejsce, w którym wszystko powstało na miejscu i w określonych warunkach. Dla osób, które cenią jakość, powtarzalność i uczciwą informację o materiale roślinnym, osobista wizyta jest czymś, co warto zaplanować przed większymi zakupami.
Szkółki drzew i krzewów ozdobnych w Polsce według województw
W Polsce funkcjonuje wiele szkółek drzew i krzewów ozdobnych, które specjalizują się w produkcji roślin do ogrodów przydomowych, parków, terenów zieleni publicznej i inwestycji komercyjnych. Poniżej przedstawiam przegląd tych najbardziej rozpoznawalnych, z podziałem na województwa.
Województwo dolnośląskie
- Bodnar – znajduje się w miejscowości Kaczergi. Specjalizuje się w produkcji drzew i krzewów liściastych oraz iglastych, oferując materiał w pojemnikach i z gruntu.
- Trawińscy – szkółka zlokalizowana w Henrykowie. W ofercie znajdują się rośliny iglaste, liściaste, pnącza oraz krzewy owocowe. Obsługuje klientów detalicznych i hurtowych.
- Stefanogród – działa w Jugowcu. Prowadzi uprawę kilkuset gatunków roślin ozdobnych, bylin i traw, posiada także ogród pokazowy.
- Grzegorz Ekiert – szkółka położona w Zacharzycach pod Wrocławiem. Produkuje drzewa liściaste i iglaste, ozdobne byliny oraz trawy, oferując materiał kontenerowy i gruntowy.
- Lipowa Aleja / Konieczko – mieści się we Wrocławiu. Szkółka oferuje ponad 2 500 odmian drzew i krzewów ozdobnych, w tym formy szczepione i prowadzone.
Województwo mazowieckie
- Iglak (Osuchów) – szkółka znajduje się w Osuchowie, niedaleko Mszczonowa. Oferuje ponad 200 gatunków drzew i krzewów ozdobnych, prowadzi produkcję kontenerową i gruntową na powierzchni ok. 40 ha.
- Szmit – mieści się w Pęchcinie koło Ciechanowa. Szeroki asortyment roślin ozdobnych, w tym form szczepionych i rzadkich odmian, posiada również ogród pokazowy.
- Green Park – zlokalizowany w Osuchowie. Szkółka oferuje rośliny ozdobne, żywopłotowe, byliny, krzewy i trawy, działa na rynku hurtowym i detalicznym.
- Ulińscy – szkółka w Grodzisku Mazowieckim. Specjalizuje się w drzewach alejowych i dużych egzemplarzach roślin ozdobnych, eksportuje materiał do wielu krajów.
- Łapiński – zlokalizowany w miejscowości Kolonie Stanisławów. Posiada ponad 10 ha upraw drzew i krzewów ozdobnych w kontenerach i gruncie, w tym liczne odmiany iglaków.
Województwo kujawsko-pomorskie
- Nowacki – szkółka mieści się w Piotrkowie Kujawskim. Specjalizuje się w drzewach i krzewach ozdobnych, ma rozbudowaną ofertę hurtową i system zamówień B2B.
- Fryszkowscy – działa w miejscowości Kościelec koło Pakości. Produkuje ponad 3 000 odmian roślin w pojemnikach i gruncie, z przeznaczeniem dla odbiorców profesjonalnych.
- Ciak – zlokalizowana w Grębocinie pod Toruniem. W ofercie rośliny iglaste i liściaste w pojemnikach i z gruntu, pnącza, byliny oraz formy szczepione.
- Larix Ogrody – znajduje się również w Grębocinie. Szkółka nastawiona na produkcję iglaków, roślin żywopłotowych i ozdobnych do ogrodów przydomowych.
- Grudzień – działa w Toruniu. W ofercie znajdują się krzewy ozdobne, byliny, drzewa liściaste i iglaste; szkółka współpracuje z wykonawcami zieleni.
Województwo lubelskie
- Król – szkółka znajduje się w Końskowoli. Oferuje drzewa i krzewy liściaste, iglaste oraz owocowe, działa na potrzeby klientów indywidualnych i zieleni miejskiej.
- Krzysiak – gospodarstwo położone w miejscowości Kijany Kościelne. Ponad 30 lat doświadczenia w produkcji roślin ozdobnych, w tym iglaków i krzewów liściastych.
- Bracia Dębscy – szkółka zlokalizowana w Młynkach. Prowadzi uprawę kontenerową i gruntową, ponad 3 000 odmian drzew i krzewów ozdobnych.
- Sawanna – mieści się w Jabłonnie koło Lublina. W ofercie iglaki, liściaste, krzewy kwitnące, byliny oraz trawy ozdobne.
- Migrola – zlokalizowana w Kozubszczyźnie, w gminie Motycz. Szkółka prowadzi produkcję róż, roślin ozdobnych, liściastych i iglastych, także sprzedaż wysyłkową.
Województwo podkarpackie
- Iglak (Osuchów) – szkółka znajduje się w Osuchowie, niedaleko Mszczonowa. Oferuje ponad 200 gatunków drzew i krzewów ozdobnych, prowadzi produkcję kontenerową i gruntową na powierzchni ok. 40 ha.
- Szmit – mieści się w Pęchcinie koło Ciechanowa. Szeroki asortyment roślin ozdobnych, w tym form szczepionych i rzadkich odmian, posiada również ogród pokazowy.
- Green Park – zlokalizowany w Osuchowie. Szkółka oferuje rośliny ozdobne, żywopłotowe, byliny, krzewy i trawy, działa na rynku hurtowym i detalicznym.
- Ulińscy – szkółka w Grodzisku Mazowieckim. Specjalizuje się w drzewach alejowych i dużych egzemplarzach roślin ozdobnych, eksportuje materiał do wielu krajów.
- Łapiński – zlokalizowany w miejscowości Kolonie Stanisławów. Posiada ponad 10 ha upraw drzew i krzewów ozdobnych w kontenerach i gruncie, w tym liczne odmiany iglaków.
Województwo lubuskie
- Junipea (Olszyniec) – szkółka o powierzchni ok. 17 ha. Produkuje rośliny iglaste i liściaste, trawy ozdobne, byliny oraz materiał żywopłotowy.
- Arnow (Lubinicko) – specjalizuje się w uprawie drzew i krzewów ozdobnych oraz plantacji cisa. Obsługuje klientów hurtowych i indywidualnych.
- Przytok (koło Zielonej Góry) – w ofercie byliny, iglaki, rośliny wrzosowate, róże, trawy ozdobne i liściaste.
- KRYK – jedna z największych szkółek w Polsce, zlokalizowana pod Zieloną Górą. Produkuje drzewa i krzewy ozdobne na ponad 150 ha.
- Rosa (Zielona Góra) – rodzinne gospodarstwo szkółkarskie oferujące szeroki wybór drzew, krzewów ozdobnych i ziół.
Województwo świętokrzyskie
- Szkółka Przylep (Przylep, gmina Pacanów) – oferuje drzewa i krzewy liściaste oraz iglaste, byliny, pnącza i rośliny żywopłotowe; prowadzi sprzedaż detaliczną i hurtową.
- Szkółka Słota (Pacanów) – działa od kilkudziesięciu lat. W ofercie rośliny ozdobne, zarówno w pojemnikach, jak i z gruntu; duży wybór iglaków.
- Szkółka Bór (Boleścice) – jedna z największych w regionie, produkuje materiał ozdobny dla inwestycji publicznych, firm i odbiorców indywidualnych.
- Wotliński (Starochęciny, okolice Kielc) – szkółka rodzinna z szerokim asortymentem: iglaki, liściaste, byliny, wrzosy, azalie, różaneczniki.
- Alpha (Jędrzejów) – gospodarstwo szkółkarskie nastawione na krzewy ozdobne, drzewka alejowe i iglaste, w tym do nasadzeń miejskich.
Województwo pomorskie
- Szkółka Roślin Ozdobnych Gniewowo (Gniewowo) – rodzinna szkółka z szerokim wyborem iglaków, krzewów kwitnących, bylin i traw ozdobnych. Materiał kontenerowy przystosowany do warunków nadmorskich.
- Dammera (Mierzeszyn) – specjalizuje się w hortensjach, drzewach liściastych i iglastych, bylinach oraz pnączach; prowadzi też centrum ogrodnicze.
- Cyprysik (Lipinki Szlacheckie / Ropuchy) – oferuje rośliny ozdobne liściaste i iglaste, w tym formy szczepione i prowadzone. Działa również sezonowo z choinkami.
- Dendron (Gdańsk – Kokoszki) – miejska szkółka z ofertą dla odbiorców indywidualnych i firm. Produkuje drzewa i krzewy ozdobne, iglaki i rośliny balkonowe.
- Herbariusz (Młynki koło Chojnic) – szkółka z ofertą bylin, krzewów ozdobnych, traw, bambusów, ziół i roślin owocowych. Skierowana głównie do odbiorców detalicznych.
Województwo wielkopolskie
- Szkółka Wielkopolska (Stęszew) – gospodarstwo specjalizujące się w uprawie drzew i krzewów ozdobnych, zwłaszcza iglastych i alejowych; obsługuje klientów indywidualnych i hurtowych.
- Olea (Kalisz) – szkółka z bogatym asortymentem roślin ozdobnych w pojemnikach i z gruntu, przeznaczona dla odbiorców detalicznych oraz profesjonalistów.
- Piechoccy (Kostrzyn) – rodzinna szkółka z długoletnią tradycją, produkuje drzewa owocowe, krzewy ozdobne, róże i inne rośliny ogrodowe.
- Stecz (Sokolniki) – specjalizuje się w drzewach alejowych, krzewach ozdobnych, pnączach, bylinach i trawach, zarówno w gruncie, jak i w pojemnikach.
- Mielcarek (Strzyżewice) – duże gospodarstwo szkółkarskie oferujące sadzonki drzew i krzewów w większych rozmiarach, głównie iglastych i liściastych.
Województwo śląskie
- Pawica (Czaniec) – rodzinna szkółka z szeroką ofertą roślin ozdobnych: azalie, magnolie, klony, jałowce, iglaki i liściaste. Obsługuje detal i hurt.
- Drzewka Waleczek (Pewel Ślemieńska) – szkółka z bogatym wyborem krzewów ozdobnych, m.in. forsycji, magnolii, pęcherznic, tawuł i żywotników.
- Drzewa-Krzewy.pl (Katowice) – miejska szkółka prowadząca sprzedaż drzew alejowych, krzewów ozdobnych, bylin, traw oraz sadzonek w dużych pojemnikach.
- Guzek (Jankowice k. Pszczyny) – specjalizuje się w drzewach alejowych i dużych egzemplarzach roślin do nasadzeń publicznych.
- Stecz (Sokolniki – obsługuje też Śląsk) – rośliny ozdobne, iglaki, byliny i trawy ozdobne, produkcja w pojemnikach i z gruntu.
Województwo opolskie
- DK Garden (Szydłowice) – szkółka z szeroką ofertą drzew i krzewów ozdobnych, roślin egzotycznych, żywopłotowych i alejowych. Obsługuje rynek detaliczny i hurtowy.
- Blumkowsky (okolice Opola) – oferuje różnorodne gatunki drzew i krzewów ozdobnych, w tym formy prowadzone i szczepione, dostosowane do nasadzeń miejskich i ogrodowych.
- Feliks (Pustków) – rodzinne gospodarstwo szkółkarskie specjalizujące się w roślinach ozdobnych liściastych i iglastych, zarówno w pojemnikach, jak i z gruntu.
- Knapik (Opole) – szkółka produkująca rośliny ozdobne o specjalnych formach, rośliny prowadzone i cięte, a także tradycyjny materiał szkółkarski.
- Luboszyce (Luboszyce k. Opola) – szkółka funkcjonująca przy centrum ogrodniczym, oferująca krzewy ozdobne, drzewa alejowe i byliny.
Województwo warmińsko-mazurskie
- WARMEKO (Wrzesina k. Jonkowa) – szkółka o powierzchni ponad 5 ha, oferuje drzewa i krzewy ozdobne iglaste i liściaste, produkcja w pojemnikach i z gruntu.
- Mazurska Szkółka Krzewów Ozdobnych (Saduny) – szeroki wybór krzewów ozdobnych, bylin, roślin wrzosowatych i traw ozdobnych.
- Abies (Olsztyn) – szkółka z ponad 30-letnią tradycją, w ofercie drzewa i krzewy ozdobne, formy szczepione, iglaki i byliny.
- Wiesława Górska (Olsztyn) – gospodarstwo z dużym asortymentem: ponad 450 gatunków liściastych i 300 iglastych, produkcja kontenerowa.
- Zyśk (Piecki) – szkółka nastawiona na produkcję bylin, krzewów ozdobnych i żywopłotowych, obsługuje klientów detalicznych.
Województwo małopolskie
- Marek Gurgul (Kraków) – szkółka zlokalizowana na obrzeżach Krakowa. Oferuje drzewa liściaste i iglaste, krzewy ozdobne oraz materiał nasadzeniowy do przestrzeni publicznych.
- Centrum Ogrodnicze Park M (Stary Sącz) – łączy sprzedaż detaliczną z własną produkcją drzew i krzewów ozdobnych. W ofercie m.in. iglaki, liściaste i pnącza.
- Braciszków (Wieliczka) – szkółka z szeroką ofertą bylin, drzew i krzewów ozdobnych, w tym form szczepionych i prowadzonego materiału żywopłotowego.
- Działoszyce (okolice Krakowa) – produkuje ozdobne krzewy liściaste i iglaste, specjalizacja w materiałach do miejskich nasadzeń i prywatnych ogrodów.
- Panek (Piwniczna-Zdrój) – rodzinna szkółka oferująca iglaki, drzewa liściaste, krzewy ozdobne oraz sadzonki na żywopłoty.
Województwo łódzkie
- Denys i Syn (Łódź) – szkółka specjalizuje się w drzewach i krzewach ozdobnych, w tym dużych egzemplarzach do nasadzeń miejskich i prywatnych.
- Szczeblewscy (Łódź–Zgierz) – oferują szeroki wybór drzew, krzewów i roślin ozdobnych. Produkują rośliny w pojemnikach i gruncie, z obsługą klientów detalicznych.
- Pigulski (Dobrogosty k. Łęczycy) – rodzinna szkółka z ofertą bylin, krzewów liściastych i iglastych oraz pnączy.
- Januszewscy (Rzgów) – szkółka z centrum ogrodniczym. Produkuje byliny, trawy, krzewy ozdobne i rośliny sezonowe.
- Szmaragdowe Ogrody (Zacywilki) – prowadzi sprzedaż detaliczną i hurtową. W ofercie drzewa i krzewy ozdobne, owocowe, iglaki, byliny i trawy.
Województwo podlaskie
- Żuki (Żuki) – szkółka oferuje szeroki wybór drzew alejowych, krzewów liściastych i iglastych oraz form szczepionych.
- Kruszewscy (Fasty) – wielopokoleniowe gospodarstwo szkółkarskie. W ofercie byliny, iglaki, rośliny wrzosowate i ozdobne liściaste.
- Skibiccy (Kuriany) – szkółka leśna i ozdobna z dużą ofertą drzew owocowych, krzewów liściastych i roślin żywopłotowych.
- Ciekawe Iglaki (Królowy Most) – specjalizuje się w iglakach formowanych i szczepionych, prowadzi sprzedaż roślin w pojemnikach i z gruntu.
- Szkółka w Siemiatyczach – oferuje rośliny ozdobne dostosowane do lokalnych warunków klimatycznych, m.in. krzewy, pnącza i drzewa.
Województwo zachodniopomorskie
- Taxus (Łobez) – szkółka o długoletniej tradycji, oferuje drzewa i krzewy ozdobne, byliny oraz trawy w uprawie kontenerowej i gruntowej.
- Super Plant (woj. zachodniopomorskie) – bogata oferta roślin ozdobnych, traw, krzewów i drzew liściastych oraz iglastych.
- AT Sommerfeld (Pogrzymie) – gospodarstwo szkółkarskie z roślinami ozdobnymi w pojemnikach i z gruntu; dostarcza materiał nasadzeniowy na większą skalę.
- Pod Dębami (okolice Szczecina) – szkółka z zapleczem produkcyjnym, specjalizuje się w drzewach i krzewach alejowych, prowadzi też centrum ogrodnicze.
- Anabelle Szabelska (Szczecin) – szkółka roślin ozdobnych z ofertą dla klientów lokalnych, w tym iglaki, krzewy i rośliny liściaste do ogrodów prywatnych.
